Đối ngoại địa phương mở ra không gian mới cho phát triển bền vững và kết nối đô thị toàn cầu

Không chỉ chia sẻ kinh nghiệm quản trị đô thị và phát triển địa phương, các đại biểu còn đề xuất nhiều sáng kiến hợp tác mới, thống nhất thông qua Tuyên bố Đối thoại Hữu nghị TP.Hồ Chí Minh lần thứ 3 năm 2026, mở ra những định hướng hợp tác cụ thể cho giai đoạn tiếp theo.

Hội nghị Thị trưởng trong khuôn khổ Đối thoại Hữu nghị TP.Hồ Chí Minh lần thứ 3

Đối ngoại địa phương - cầu nối chuyển hóa quan hệ hữu nghị thành động lực phát triển

Theo Giám đốc Sở Ngoại vụ Phạm Dứt Điểm, Hội nghị Thị trưởng là một trong những nội dung trọng tâm của Đối thoại Hữu nghị TP.Hồ Chí Minh lần thứ 3 năm 2026, nhằm tăng cường trao đổi kinh nghiệm giữa các địa phương về triển khai đường lối đối ngoại quốc gia, đồng thời thúc đẩy vai trò chủ động của chính quyền địa phương trong các mạng lưới hợp tác quốc tế.

Đối ngoại địa phương ngày nay không chỉ dừng lại ở việc quảng bá hình ảnh hay mở rộng quan hệ hữu nghị, mà phải trở thành công cụ trực tiếp huy động nguồn lực cho phát triển. Thành phố đang tập trung chuyển hóa các mối quan hệ đối tác thành các chương trình hợp tác cụ thể về đổi mới sáng tạo, chuyển đổi xanh, logistics và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao. Tinh thần xuyên suốt của Thành phố là không chạy theo số lượng quan hệ hợp tác mà lấy hiệu quả, tính thực chất và lợi ích mang lại cho người dân, doanh nghiệp làm thước đo của công tác đối ngoại.

Tại hội nghị, các đại biểu tập trung thảo luận về việc chuyển hóa các mối quan hệ hữu nghị, hợp tác kết nghĩa thành những chương trình, dự án cụ thể mang lại lợi ích thiết thực cho người dân và doanh nghiệp. Nhiều sáng kiến hợp tác đã được đề xuất trong các lĩnh vực hạ tầng, nông nghiệp, thương mại, du lịch, y tế, công nghệ sinh học, giáo dục, khoa học công nghệ, chuyển đổi xanh và ứng phó với biến đổi khí hậu.

Chia sẻ kinh nghiệm từ tỉnh Xiêng Khoảng (Lào), PGS.TS Phouvong Ounkhamsen, Ủy viên Trung ương Đảng Nhân dân Cách mạng Lào, Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh Xiêng Khoảng nhấn mạnh, trong bối cảnh toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng, đối ngoại địa phương và các mạng lưới hợp tác quốc tế đã trở thành động lực quan trọng giúp các địa phương huy động nguồn lực, chia sẻ tri thức và thúc đẩy phát triển bền vững.

Xiêng Khoảng đã chủ động gắn kết công tác đối ngoại địa phương với đường lối đối ngoại của Đảng và Nhà nước Lào; phát huy giá trị di sản thế giới Cánh đồng Chum để mở rộng hợp tác với các tổ chức quốc tế; đồng thời tích cực thu hút đầu tư vào hạ tầng, nông nghiệp công nghệ cao và bảo vệ môi trường. Từ thực tiễn đó, lãnh đạo tỉnh Xiêng Khoảng đề xuất tăng cường kết nối mạng lưới đô thị, thúc đẩy hợp tác kinh tế - đầu tư trên cơ sở lợi thế bổ trợ lẫn nhau, cũng như mở rộng giao lưu văn hóa, giáo dục và phát triển nguồn nhân lực giữa các địa phương trong khu vực.

Tiến sĩ Alounxay Sounnalath, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh, Chủ tịch HĐND tỉnh Champasak (Lào) cho rằng, đối ngoại địa phương không chỉ là hoạt động đối ngoại mang tính nghi thức mà đã trở thành công cụ phát triển hiệu quả của các địa phương. Theo ông, những thành tựu mà Champasak đạt được trong thu hút đầu tư, phát triển nông nghiệp, công nghiệp và du lịch đều gắn liền với quá trình xây dựng mạng lưới hợp tác quốc tế và quan hệ hữu nghị giữa các địa phương.

Lãnh đạo tỉnh Champasak cũng đánh giá cao mối quan hệ hữu nghị hơn 25 năm giữa Champasak và TP.Hồ Chí Minh với nhiều dự án hợp tác về nông nghiệp công nghệ cao, thương mại, y tế, giáo dục và phát triển nguồn nhân lực. Trong thời gian tới, hai địa phương sẽ tiếp tục nghiên cứu mở rộng hợp tác trong các lĩnh vực logistics, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, du lịch và năng lượng xanh, góp phần làm sâu sắc hơn quan hệ hợp tác Việt Nam - Lào.

Thông qua Tuyên bố Đối thoại Hữu nghị 2026, thúc đẩy cơ chế hợp tác đa phương giữa các đô thị

Phát biểu bế mạc Hội nghị Thị trưởng, Phó Chủ tịch Thường trực UBND TP.Hồ Chí Minh Nguyễn Lộc Hà đánh giá cao những tham luận sâu sắc, các kinh nghiệm thực tiễn và đề xuất hợp tác được chia sẻ tại hội nghị.

Theo lãnh đạo Thành phố, các ý kiến đã cho thấy mạng lưới hợp tác địa phương chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi tạo ra những giá trị cụ thể và lợi ích thiết thực cho người dân, doanh nghiệp và cộng đồng.

Các đại biểu đã nhất trí ủng hộ sáng kiến nghiên cứu cơ chế hợp tác đa phương giữa các thành phố cảng trong mạng lưới thành phố hữu nghị. Sáng kiến hướng tới hình thành một diễn đàn thường xuyên để các đô thị cảng biển trao đổi kinh nghiệm, chia sẻ dữ liệu, mở rộng liên kết và phối hợp phát triển cảng biển, logistics, chuỗi cung ứng theo các tiêu chuẩn xanh và bền vững thế hệ mới.

Kết thúc hội nghị, các đại biểu đã thông qua Tuyên bố Đối thoại Hữu nghị TP.Hồ Chí Minh lần thứ 3 năm 2026 với chủ đề “Đối ngoại địa phương: Động lực cho đổi mới sáng tạo và tăng trưởng bền vững”. Tuyên bố tái khẳng định vai trò tiên phong của chính quyền địa phương trong chính sách đối ngoại quốc gia; khuyến khích các địa phương tham gia sâu rộng hơn vào các mạng lưới hợp tác đa phương; thúc đẩy chuyển hóa các thỏa thuận hữu nghị thành các chương trình, dự án cụ thể có cơ chế theo dõi và đánh giá hiệu quả rõ ràng.

Tuyên bố cũng ghi nhận những kết quả trao đổi thực chất tại Hội nghị Thị trưởng và các phiên thảo luận chuyên đề về đổi mới sáng tạo, nghiên cứu - phát triển, thương mại hóa công nghệ, quản lý cảng biển và phát triển kinh tế biển xanh, thông minh, bền vững.

Các bên thống nhất giao cơ quan đầu mối của TP.Hồ Chí Minh và các địa phương đối tác phối hợp xây dựng kế hoạch hành động cụ thể, hướng tới Đối thoại Hữu nghị TP.Hồ Chí Minh lần thứ 4 dự kiến tổ chức vào năm 2028.

Với những nội dung trao đổi thiết thực và định hướng hợp tác dài hạn được xác lập, Hội nghị Thị trưởng không chỉ góp phần nâng cao vai trò của đối ngoại địa phương trong giai đoạn phát triển mới mà còn tạo nền tảng để TP.Hồ Chí Minh cùng các đối tác quốc tế kết nối rộng mở hơn, chuyển hóa các cam kết hữu nghị thành nguồn lực, cơ hội và động lực phát triển cụ thể cho từng địa phương.