10 vùng phát triển định hình diện mạo TPHCM trong 100 năm tới

Theo dự thảo Quy hoạch tổng thể Thành phố thời kỳ 2025 - 2050, tầm nhìn 100 năm, TPHCM tổ chức không gian theo 10 vùng quản trị phát triển.

Đây sẽ là khung quản lý lãnh thổ mới của TPHCM, trong đó mỗi vùng được xác định theo chức năng chủ đạo, điều kiện tự nhiên, hạ tầng, môi trường và yêu cầu quản lý phát triển.

Theo định hướng, hệ thống 10 vùng sẽ là cơ sở để phân bổ dân cư, việc làm, công nghiệp, dịch vụ, du lịch, không gian sinh thái và nguồn lực đầu tư hạ tầng, hướng tới phát triển cân bằng, giảm áp lực cho khu vực trung tâm và tăng cường liên kết vùng.

 10 phân vùng TPHCM. Ảnh: Viện Nghiên cứu phát triển TPHCM

Vùng 1: Lõi đô thị - tài chính - quản trị - di sản

Đây là trung tâm điều hành, tài chính và hình ảnh quốc tế của TPHCM, bao gồm khu vực Sài Gòn, Chợ Lớn, Thủ Thiêm cùng hai bờ sông Sài Gòn.

Định hướng phát triển tập trung vào tài chính quốc tế, dịch vụ cao cấp, văn hóa, di sản, đối ngoại và không gian công cộng ven sông. Khu vực này sẽ được tái thiết theo mô hình TOD, mở rộng không gian ngầm, phát triển giao thông công cộng bằng metro, xe buýt nhanh, đường thủy và mạng lưới đi bộ, đồng thời từng bước di dời các chức năng không còn phù hợp khỏi khu vực lõi.

Vùng 2: Cực đổi mới sáng tạo phía Đông

Vùng này gồm Thủ Đức, Dĩ An, Thuận An và khu vực kết nối sân bay Long Thành, được xác định là trung tâm đổi mới sáng tạo của Thành phố.

Định hướng phát triển tập trung vào công nghệ cao, nghiên cứu và phát triển (R&D), đại học, kinh tế số, fintech, trung tâm dữ liệu, doanh nghiệp khởi nghiệp và sản xuất công nghệ cao. Đồng thời, các khu công nghiệp cũ tại Dĩ An và Thuận An sẽ từng bước chuyển đổi thành các khu đô thị công nghiệp tri thức.

Vùng 3: Tây - Tây Nam, cửa ngõ Đồng bằng sông Cửu Long

Là cửa ngõ kết nối TPHCM với Đồng bằng sông Cửu Long, vùng này được quy hoạch trở thành trung tâm logistics, công nghiệp sạch, y sinh và đô thị thích ứng với điều kiện ngập nước.

Bên cạnh việc phát triển các trung tâm logistics, kho bãi và đầu mối giao thông tại Tân Kiên, khu vực còn giữ vai trò vùng đệm trữ nước, thoát lũ và kiểm soát quá trình đô thị hóa về phía Tây.

Vùng 4: Đô thị công nghiệp - dịch vụ Bình Dương

Được xem là "hậu phương sản xuất" của siêu đô thị TPHCM, vùng này tiếp tục phát huy thế mạnh công nghiệp nhưng theo hướng xanh và hiện đại.

Các khu công nghiệp hiện hữu sẽ được nâng cấp thành khu công nghiệp sinh thái, công nghệ cao; đồng thời, bổ sung hệ thống nhà ở xã hội, giáo dục, y tế và dịch vụ đô thị nhằm hình thành mô hình sản xuất - đô thị - dịch vụ tích hợp.

Vùng 5: Sinh thái và dự trữ phát triển

Bao gồm khu vực phía Bắc, Tây Bắc Bình Dương và Đông Nam Vũng Tàu, đây là vùng cân bằng sinh thái và quỹ đất dự trữ chiến lược của Thành phố.

Quy hoạch ưu tiên bảo vệ rừng, mặt nước, đất nông nghiệp, hành lang sinh thái, phát triển nông nghiệp công nghệ cao, du lịch sinh thái phù hợp và năng lượng tái tạo, đồng thời kiểm soát chặt quá trình đô thị hóa tự phát.

Vùng 6: Phía Nam - Nhà Bè - Hiệp Phước

Đây sẽ là cực phát triển đô thị - cảng - logistics phía Nam, đóng vai trò kết nối trung tâm Thành phố với Cần Giờ và hệ thống cảng biển.

Định hướng phát triển tập trung vào cảng biển, logistics, công nghiệp sạch, trung tâm phân phối hàng hóa và giao thông thủy, trong khi vẫn kiểm soát chặt việc xây dựng tại khu vực đất thấp nhằm thích ứng với biến đổi khí hậu và nguy cơ ngập.

Vùng 7: Sinh thái biển Cần Giờ

Cần Giờ tiếp tục được xác định là "lá phổi xanh" và vùng dự trữ sinh quyển của TPHCM.

Mọi hoạt động phát triển sẽ phải tuân thủ sức chịu tải của hệ sinh thái. Thành phố ưu tiên bảo tồn rừng ngập mặn, phát triển kinh tế biển xanh, du lịch sinh thái có kiểm soát và hạn chế tối đa tình trạng đô thị hóa đại trà.

Vùng 8: Cảng biển - logistics - công nghiệp - năng lượng

Lấy Cái Mép - Thị Vải làm hạt nhân, vùng này được quy hoạch trở thành cửa ngõ hàng hải quốc tế của TPHCM và khu vực phía Nam.

Định hướng phát triển gồm cảng nước sâu, khu thương mại tự do (FTZ), logistics quốc tế, công nghiệp cảng, năng lượng và mạng lưới giao thông đa phương thức kết nối với Bình Dương, Long Thành và trung tâm TPHCM.

Vùng 9: Du lịch biển Vũng Tàu - Long Hải - Hồ Tràm

Khu vực này được định hướng phát triển thành chuỗi đô thị du lịch biển chất lượng cao với các sản phẩm nghỉ dưỡng, chăm sóc sức khỏe, thể thao biển và kinh tế ban đêm.

Quy hoạch yêu cầu bảo vệ bãi biển, cảnh quan tự nhiên, hạn chế bê tông hóa ven biển, đồng thời nâng cao chất lượng hạ tầng và kết nối giao thông với Long Thành, Cái Mép và trung tâm TPHCM.

Vùng 10: Đặc khu Côn Đảo

Côn Đảo được xác định là không gian sinh thái - di sản - quốc phòng đặc thù, phát triển theo mô hình bảo tồn đi đôi với khai thác bền vững.

Định hướng tập trung vào du lịch cao cấp có kiểm soát, bảo tồn hệ sinh thái biển đảo và các giá trị lịch sử - văn hóa, kiểm soát quy mô dân số, hạn chế xây dựng, phát triển hạ tầng xanh và từng bước hướng tới mô hình đảo xanh, tự chủ một phần về năng lượng.