Scotland tạm dừng phê duyệt các trung tâm dữ liệu AI quy mô lớn do lo ngại về môi trường

Dự kiến sẽ không có trung tâm dữ liệu trí tuệ nhân tạo (AI) siêu quy mô mới nào được phê duyệt ở Scotland trong vòng một năm, sau khi các nhà lập pháp ủng hộ việc tạm dừng các quyết định lập kế hoạch trong khi các quy định quốc gia mới được phát triển.

Các trung tâm dữ liệu quy mô siêu lớn (hyperscale data centre) là những cơ sở thuộc loại lớn nhất trong lĩnh vực này, được thiết kế để cung cấp năng lực tính toán khổng lồ và thường tiêu thụ từ hàng chục megawatt điện năng trở lên.

Theo một nghị quyết vừa được các nhà lập pháp thông qua, ngày 16/9 Quốc hội Scotland tuyên bố rằng không nên đưa ra bất kỳ quyết định quy hoạch hay cấp phép nào đối với các đề xuất xây dựng trung tâm dữ liệu quy mô siêu lớn cho đến khi chính phủ ban hành hướng dẫn cấp quốc gia – dự kiến sẽ được công bố trong vòng 12 tháng tới.

Động thái này diễn ra trong bối cảnh Scotland chứng kiến sự gia tăng đột biến các đề xuất xây dựng trung tâm dữ liệu, gắn liền với làn sóng bùng nổ trí tuệ nhân tạo (AI) trên toàn cầu. Hiện đã có hơn 20 cơ sở quy mô lớn được đề xuất, trong đó có một dự án tại Fife (miền đông Scotland) được cho là có tiềm năng trở thành trung tâm dữ liệu lớn thứ hai thế giới.

Các trung tâm dữ liệu cung cấp năng lực tính toán cần thiết để huấn luyện và vận hành các hệ thống trí tuệ nhân tạo (AI), nhưng chúng cũng có thể tiêu thụ một lượng lớn điện năng và nước.

Điều này làm dấy lên mối lo ngại ngày càng tăng về việc liệu lưới điện của Scotland có thể đáp ứng được nhu cầu đang tăng nhanh hay không, cũng như về tác động của các dự án mới đối với lượng khí thải carbon và các cộng đồng dân cư lân cận.

Chính phủ Scotland cũng đã đưa ra quy định bắt buộc phải thực hiện đánh giá tác động môi trường đối với tất cả các trung tâm dữ liệu mới có công suất điện trên 50 MW.

Scotland ứng phó với sự bùng nổ cơ sở hạ tầng AI

Quyết định này diễn ra sau áp lực ngày càng tăng từ các nhà vận động và cộng đồng địa phương kêu gọi có các quy định rõ ràng hơn về việc phát triển các trung tâm dữ liệu AI lớn.

Hàng trăm người đã biểu tình bên ngoài Quốc hội Scotland hồi đầu tháng này, kêu gọi tạm dừng các dự án mới cho đến khi chính phủ đưa ra các tiêu chuẩn quy hoạch quốc gia và xác định những gì được coi là trung tâm dữ liệu “xanh”.

Kat Jones, giám đốc nhóm môi trường Hành động bảo vệ nông thôn Scotland, nói với Guardian rằng cuộc bỏ phiếu là một “ngày mang tính bước ngoặt” đối với các cộng đồng quan tâm đến các dự án đang được đề xuất trong khu vực của họ.

Bà nói thêm: “Vẫn còn nhiều việc phải làm nhưng đây là một bước tiến lớn”.

Việc tạm dừng không phải là lệnh cấm vĩnh viễn đối với các trung tâm dữ liệu mới. Chính phủ Scotland đã được yêu cầu báo cáo về việc xây dựng hướng dẫn quy hoạch quốc gia vào cuối năm 2026 và công bố hướng dẫn đầy đủ trong vòng 12 tháng.

Theo Guardian, Daniel Johnson, người phát ngôn kinh tế của Đảng Lao động Scotland, cho rằng tiềm năng kinh tế của sự bùng nổ AI cần được xem xét bên cạnh tác động của nó đối với môi trường, cộng đồng và nhu cầu năng lượng.

Cuộc tranh luận phản ánh thách thức lớn hơn mà các chính phủ phải đối mặt khi các công ty công nghệ đầu tư mạnh vào cơ sở hạ tầng vật chất cần thiết cho AI.

Các quốc gia đang cố gắng thu hút các trung tâm dữ liệu mới và đầu tư vào AI đồng thời giải quyết những lo ngại về nhu cầu điện, tiêu thụ nước và các mục tiêu về khí hậu.