Quy hoạch vùng Đồng bằng sông Hồng và tầm nhìn phát triển tỉnh Ninh Bình trong mối liên kết vùng

Ông Trần Ngọc Chính -  Chủ tịch Hội Quy hoạch Phát triển đô thị Việt Nam phát biểu khai mạc

Ông Trần Ngọc Chính, Chủ tịch Hội Quy hoạch Phát triển đô thị Việt Nam cho biết: Vùng Đồng bằng sông Hồng là một trong 6 vùng kinh tế - xã hội của các nước.Sau hợp nhất, vùng hiện gồm 6 tỉnh, thành phố, gồm: Hà Nội, Hưng Yên, Hải Phòng, Ninh Bình, Bắc Ninh, Quảng Ninh. Trong đó, Hà Nội được xác định là hạt nhân phát triển, giữ vai trò trung tâm chính trị, kinh tế, văn hóa của cả nước. Hải Phòng, Quảng Ninh, Ninh Bình cũng đang trở thành những cực tăng trưởng quan trọng, góp phần thúc đẩy liên kết vùng.

Vùng Đồng bằng sông Hồng là một trong những khu vực có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với sự phát triển chung của cả nước. Với quy mô dân số lớn và tốc độ phát triển kinh tế cao, việc xây dựng quy hoạch phát triển bền vững cho vùng Đồng bằng sông Hồng là yêu cầu cấp thiết. Quy hoạch cần tính toán tổng thể các yếu tố như phát triển đô thị, công nghiệp, hạ tầng giao thông, cũng như quản lý tài nguyên và môi trường.

Với lợi thế về di sản văn hóa và du lịch, tỉnh Ninh Bình được kỳ vọng sẽ tiếp tục phát huy vai trò cực tăng trưởng phía Nam trong phát triển kinh tế của vùng Đồng bằng sông Hồng thời kỳ 2021 – 2030, tầm nhìn đến năm 2050.

Phát triển vùng Đồng bằng sông Hồng theo mô hình đa trung tâm

Tại Tọa đàm, TS.KTS Trương Văn Quảng, Phó tổng Thư ký Hội Quy hoạch Phát triển đô thị Việt Nam cho biết: Vùng Đồng bằng sông Hồng với diện tích khoảng 36.660km2; dân số khoảng 23,8 triệu người; là trung tâm kinh tế, văn hóa, khoa học - kỹ thuật quan trọng nhất phía Bắc, đóng vai trò đầu tàu tăng trưởng của Việt Nam.Vùng có vị trí chiến lược, hạ tầng đồng bộ, nguồn nhân lực chất lượng cao và công nghiệp phát triển nhanh, hướng tới trở thành vùng văn minh, hiện đại, dẫn đầu về đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số...

Bàn về chiến lược phát triển hệ thống hạ tầng khung vùng Đồng bằng sông Hồng trong bối cảnh quy hoạch mới, PGS.TS Lưu Đức Hải, Phó Chủ tịch Hội Quy hoạch phát triển đô thị Việt Nam cho rằng: Việc phát triển hạ tầng kỹ thuật vùng Đồng bằng sông Hồng hiện nay không còn bó hẹp trong việc xây dựng đường sá, cầu cống thuần túy. Trong bối cảnh mới, hạ tầng phải là "mạch máu" dẫn truyền các giá trị văn hóa, biến di sản thành tài sản và chuyển hóa tài nguyên tri thức thành động lực kinh tế".

Nâng cao chất lượng phát triển đô thị và tăng cường liên kết vùng

Ông Hoàng Vĩnh Hưng - Viện trưởng VIUP phát biểu tại tọa đàm

PGS.TS Hoàng Vĩnh Hưng, Viện trưởng Viện Quy hoạch đô thị và nông thôn Quốc gia (VIUP, Bộ Xây dựng) cho rằng, trong khoảng 10 năm trở lại đây, khu vực Đồng bằng sông Hồng đã được đầu tư mạnh mẽ về hạ tầng và trở thành một trong những hệ thống tốt nhất cả nước. Tuy nhiên, vẫn còn một số hạn chế cần khắc phục, đặc biệt là sự kết nối giữa các khu vực trong vùng chưa thực sự đồng bộ.

Đồng bằng sông Hồng đồng thời hiện đang phải đối mặt với nhiều sức ép trong quá trình phát triển, bao gồm sức ép về dân số, đất đai và quá trình đô thị hóa. Vì vậy, trong thời gian tới cần chú trọng nâng cao chất lượng phát triển đô thị nhằm bảo đảm quá trình phát triển diễn ra theo hướng bền vững.

Cùng quan điểm này, PGS.TS.KTS Nguyễn Vũ Phương, Phó giám đốc Học viện Chiến lược, bồi dưỡng cán bộ xây dựng (Bộ Xây dựng) nhận định, trong bối cảnh diện tích không lớn, nhưng dân số đông và nhu cầu phát triển rất cao, các địa phương trong vùng cần xác định rõ định hướng phát triển phù hợp với điều kiện và lợi thế của mình.Ông đồng thời nhấn mạnh tầm quan trọng của sự liên kết vùng. Đồng bằng sông Hồng hiện có nhiều đơn vị hành chính với các hoạt động phát triển đa dạng. Nếu thiếu sự liên kết chặt chẽ giữa các địa phương, việc triển khai các chính sách phát triển có thể gặp nhiều khó khăn và chưa phát huy được tối đa nguồn lực của toàn vùng.

Vùng Đồng bằng sông Hồng còn là khu vực có nhiều nguy cơ chịu ảnh hưởng của biến đổi khí hậu với các hiện tượng như lũ lụt và nước biển dâng. Do đó, trong quá trình quy hoạch và phát triển hạ tầng, các địa phương cần tính toán đầy đủ các yếu tố liên quan đến biến đổi khí hậu, đồng thời xem xét kỹ hệ thống sông ngòi, giao thông và các tuyến hạ tầng lớn của khu vực...

Trong khi đó, TS.KTS. Nguyễn Thu Hạnh, Chủ tịch Liên hiệp khoa học phát triển du lịch bền vững (STDe) cho biết, với tầm nhìn đến năm 2050, Ninh Bình có thể được định vị là "Kinh đô Phật giáo Việt Nam", điểm đến du lịch tâm linh hàng đầu tại châu Á, với hệ thống kết cấu hạ tầng du lịch đồng bộ, hiện đại và đạt tiêu chuẩn quốc tế.

Để hiện thực hóa tầm nhìn này, bà Hạnh đề xuất 2 nhóm chiến lược chủ đạo. Một là phát triển hệ thống sản phẩm du lịch tâm linh đẳng cấp quốc tế, bao gồm: Hành trình du lịch tâm linh theo sông Đáy - sông Hồng; du lịch tâm linh kết hợp với công nghiệp văn hóa; du lịch tâm linh kết hợp ứng dụng công nghệ; du lịch tâm linh kết hợp thiền và chữa bệnh bằng năng lượng; lễ hội tâm linh quốc tế.

Hai là đầu tư hạ tầng du lịch tâm linh theo tuyến du lịch ven sông Hồng, bảo tồn nguyên vẹn các vùng không gian xanh ven sông Đáy - sông Hồng; quy hoạch và đầu tư phát triển hạ tầng tuyến du lịch đường thủy và đường bộ dọc theo sông Đáy, sông Hồng; phát triển kinh tế du lịch tuần hoàn.

Quang cảnh chung

Phát biểu kết luận tọa đàm, KTS Trần Ngọc Chính, Chủ tịch Hội Quy hoạch phát triển đô thị cho rằng, có 3 vấn đề lớn cần được quan tâm trong định hướng phát triển vùng Đồng bằng sông Hồng.Một trong số đó là phát huy bản sắc văn hóa và giá trị di sản như một nguồn lực cho phát triển. Không gian văn hóa và bản sắc văn hóa của vùng Đồng bằng sông Hồng có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, không chỉ về mặt tinh thần mà còn là động lực thúc đẩy các ngành kinh tế, nhất là du lịch và dịch vụ. Trong đó, Ninh Bình được nhắc đến như một địa phương có vị trí đặc biệt ở phía Nam của vùng Đồng bằng sông Hồng, đồng thời là điểm kết nối với khu vực Bắc Trung Bộ.Với lợi thế về di sản văn hóa và du lịch, địa phương này được kỳ vọng sẽ tiếp tục phát huy vai trò trong phát triển kinh tế của vùng.