Việt Nam – Campuchia: Kết nối hạ tầng giao thông và vận tải song phương là huyết mạch của mối quan hệ láng giềng, hợp tác toàn diện

Bộ trưởng Trần Hồng Minh rất hoan nghênh Bộ trưởng Peng Ponea cùng đoàn đại biểu thăm và làm việc tại Việt Nam. Phát biểu tại Hội đàm, Bộ trưởng Trần Hồng Minh cho biết, chuyến thăm cấp Nhà nước tới Campuchia và đồng chủ trì cuộc gặp giữa Bộ Chính trị Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam và Ban Thường vụ Trung ương Đảng Nhân dân Campuchia của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tháng 2 vừa qua diễn ra trong bối cảnh hai nước đang hướng đến kỷ niệm 60 năm Ngày thiết lập quan hệ ngoại giao (24/6/1967-24/6/2027).

“Đây là sự kiện mang tính biểu tượng và có ý nghĩa sâu sắc đối với mối quan hệ láng giềng tốt đẹp, hữu nghị truyền thống, hợp tác toàn diện, bền vững lâu dài của hai nước. Để hiện thực hóa mục tiêu kim ngạch thương mại song phương lên 20 tỷ USD trong thời gian tới, Bộ trưởng nhấn mạnh hai nước cần xác định kết nối hạ tầng giao thông và vận tải song phương là huyết mạch để nuôi dưỡng mục tiêu này”, Bộ trưởng Trần Hồng Minh nhận định.

Về vận tải đường bộ, Bộ trưởng Trần Hồng Minh cho biết, trên cơ sở hạn ngạch phương tiện vận tải thương mại qua biên giới hai nước đã thống nhất, đến nay, các Sở Xây dựng địa phương của Việt Nam đã cấp hết 800 giấy phép liên vận cho các phương tiện thương mại của 645 đơn vị vận tải trên cả nước.

Đối với phương tiện phi thương mại, hằng năm cấp giấy phép cho hơn 3.000 phương tiện phi thương mại của các cá nhân, tổ chức của Việt Nam có nhu cầu qua lại với Campuchia. Tuy nhiên, trước tình hình thực tế hoạt động thương mại, kinh tế giữa hai nước ngày càng tăng, Bộ trưởng cho rằng hạn ngạch 800 phương tiện của mỗi bên hoàn toàn chưa đáp ứng được nhu cầu thực tế. Nhằm sớm đáp ứng được kỳ vọng của lãnh đạo cấp cao hai nước về kim ngạch thương mại song phương Việt Nam - Campuchia đạt 20 tỷ USD đến năm 2030, Bộ trưởng đề nghị hai bên cùng thúc đẩy, tăng hạn ngạch phương tiện thương mại qua lại biên giới của hai nước nhằm đáp ứng được nhu cầu giao thương, phát triển của hai nước.

Bộ trưởng cũng đánh giá cao sự đồng tình và thống nhất của Bộ trưởng Bộ Giao thông Công chính Campuchia đối với một số nội dung tại Nghị định thư sửa đổi Nghị định thư thực hiện Hiệp định, được ký ngày 26/2/2019. Đây là cơ sở pháp lý đầy đủ để triển khai thực hiện Hiệp định vận tải đường bộ tại tất cả các cặp cửa khẩu quốc tế giữa hai nước.

Đối với vận tải thủy, Bộ trưởng Trần Hồng Minh cho biết, Hiệp định giữa Chính phủ hai nước về vận tải thủy được ký ngày 17/12/2009 tại Phnom Penh, có hiệu lực từ ngày 20/1/2011. Phụ lục sửa đổi điều 6 và điều 17 của Hiệp định được ký ngày 26/02/2019. Hiệp định thiết lập khung pháp lý cho hoạt động giao thông thủy quá cảnh và qua biên giới trên hệ thống sông Mê Công, tạo thuận lợi cho vận tải hàng hóa, hành khách giữa hai nước và góp phần phát triển bền vững lưu vực sông Mê Công. Từ khi Hiệp định có hiệu lực đến nay, hai nước đã làm thủ tục cho gần 150.000 lượt phương tiện, hơn 650.000 lượt thuyền viên, gần 120 triệu tấn hàng hóa.

Theo đánh giá của Bộ trưởng Trần Hồng Minh, kết quả này cho thấy Hiệp định đã phát huy hiệu quả rõ rệt, góp phần tạo thuận lợi thương mại, hỗ trợ doanh nghiệp vận tải thủy, doanh nghiệp xếp dỡ và thúc đẩy quan hệ hợp tác hữu nghị giữa hai nước. Tuy nhiên, sau 17 năm triển khai thực hiện, có một số tồn tại, vướng mắc. Trong đó có việc xem xét, rà soát, đề xuất sửa đổi, bổ sung một số tuyến đường thuỷ, cảng bến, cụm cảng tại Phụ lục Hiệp định, giúp cho các doanh nghiệp giảm chi phí vận chuyển, tiết kiệm thời gian, nâng cao năng lực cạnh tranh, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế xã hội tại địa phương, đồng thời cũng mang lại ý nghĩa đặc biệt về mặt chính trị. Bộ Xây dựng sẽ giao Cục Hàng hải và Đường thủy Việt Nam phối hợp cùng Cục Vận tải thủy Campuchia khẩn trương nghiên cứu, tham mưu nội dung này.

Kết nối hạ tầng giao thông và vận tải song phương là huyết mạch của mối quan hệ láng giềng, hợp tác toàn diện giữa hai nước

Bên cạnh vận tải đường bộ và đường thủy, một trong những nội dung trọng tâm tại cuộc hội đàm là việc thống nhất phương án kết nối hai tuyến cao tốc TP.HCM - Mộc Bài và Bà Vẹt - Phnom Penh. Bộ trưởng Trần Hồng Minh chia sẻ, lãnh đạo cấp cao và các cấp của hai nước đã có nhiều lần trao đổi và cho ý kiến về vấn đề này.

Trên cơ sở ý kiến chỉ đạo của lãnh đạo Chính phủ Việt Nam, phù hợp với nhu cầu và tình hình thực tế tại khu vực, Việt Nam đã thống nhất phương án kết nối, nội dung này cũng được Thủ tướng Chính phủ Campuchia Hun Manet đề cập trong các trao đổi gần đây.

Theo đó, trong giai đoạn trước mắt đến năm 2030, hai bên thực hiện kết nối 2 cao tốc thông qua cặp cửa khẩu quốc tế Mộc Bài - Bà Vẹt hiện hữu, nhằm khai thác hiệu quả tuyến cao tốc TP.HCM - Mộc Bài của Việt Nam và Phnom Penh - Bà Vẹt của Campuchia, đồng thời tận dụng tối đa hệ thống hạ tầng sẵn có tại khu vực cửa khẩu Mộc Bài/Bà Vẹt.

Trong giai đoạn sau năm 2030, căn cứ nhu cầu phát triển, yêu cầu nâng cao năng lực thông quan hàng hóa giữa hai nước và phát triển kinh tế - xã hội khu vực biên giới, phía Việt Nam đề xuất hai bên nghiên cứu chung, trên cơ sở khảo sát thực địa và đánh giá toàn diện, khả năng hình thành điểm kết nối theo hướng lối thông quan thuộc cặp cửa khẩu quốc tế Mộc Bài - Bà Vẹt tại khu vực cột mốc biên giới số 170.

Theo Bộ trưởng, phương án này không nhằm tạo lợi thế riêng cho Việt Nam mà tối ưu hóa kết nối chung giữa hai nước, nâng cao hiệu quả đầu tư, tận dụng được hạ tầng biên giới sẵn có, góp phần phục vụ hiệu quả kết nối giao thông, thương mại, logistics và lợi ích lâu dài cho người dân, doanh nghiệp hai nước.

Đồng thời, phương án nhằm đảm bảo kết nối thông suốt sau khi Dự án cao tốc của hai bên được hoàn thành và đưa vào hoạt động.

Bày tỏ cảm ơn đối với sự quan tâm và phối hợp chặt chẽ của Bộ Xây dựng Việt Nam, Bộ trưởng Bộ Giao thông Công chính Campuchia Peng Ponea đánh giá cao những kết quả tích cực mà hai nước đã đạt được trong lĩnh vực giao thông vận tải thời gian qua. Bộ trưởng Peng Ponea khẳng định, theo tầm nhìn của lãnh đạo cấp cao hai bên, quan hệ Việt Nam - Campuchia ngày càng tốt đẹp thì kết nối giao thông giữa hai nước cũng cần ngày càng thuận tiện.

Đối với đề xuất tăng hạn ngạch phương tiện thương mại qua lại biên giới từ 800 xe lên 2.000 xe, phía Campuchia cho biết đồng ý với việc hai bên sẽ trao đổi để tăng hạn ngạch phương tiện thương mại qua lại biên giới trong thời gian tới. Tuy nhiên, Bộ trưởng Peng Ponea cho biết về phía Campuchia sẽ cần họp bàn với các bên liên quan để có số liệu chính xác, từ đó thống nhất các bước tiếp theo và sẽ trao đổi với phía Việt Nam.

Đối với các hiệp định, phía Campuchia cho rằng còn nhiều phụ lục cần tiếp tục nghiên cứu, thảo luận, sửa đổi để có cơ chế phù hợp hơn với tình hình thực tế.

Về điểm kết nối hai tuyến cao tốc Thành phố Hồ Chí Minh – Mộc Bài và Bavet Phnom Penh, hai Bộ trưởng thống nhất cao về phương án kết nối hai tuyến cao tốc để báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định, như sau: Hai tuyến cao tốc sẽ được kết nối qua cặp cửa khẩu quốc tế Mộc Bài – Bà Vẹt hiện hữu, nhằm khai thác hiệu quả tuyến cao tốc Thành phố Hồ Chí Minh – Mộc Bài của Việt Nam và Phnom Penh – Bà Vẹt của Campuchia, đồng thời tận dụng tối đa hệ thống hạ tầng sẵn có tại khu vực cửa khẩu Mộc Bài/Bà Vẹt. Ủy ban nhân dân tỉnh Tây Ninh và Bộ Giao thông Công chính Campuchia cùng phối hợp khẩn trương nâng cấp, mở rộng tuyến đường giao thông kết nối hai tuyến cao tốc qua cặp cửa khẩu này lên 10 làn xe, hoàn thành đồng thời với tuyến cao tốc của hai bên.

Ghi nhận đề xuất, kiến nghị của Bộ trưởng Bộ Giao thông Công chính Campuchia, Bộ trưởng giao Cục Đường bộ Việt Nam cùng với UBND tỉnh Tây Ninh phối hợp với Bộ Giao thông Công chính Campuchia nghiên cứu trao đổi khẩn trương thống nhất phương án nâng cấp, mở rộng tuyến đường giao thông kết nối 2 tuyến cao tốc qua cặp cửa khẩu này lên 10 làn xe, hoàn thành đồng thời với tuyến cao tốc của hai bên. Bộ trưởng đề nghị hai bên sớm thống nhất phương án để báo cáo Chính phủ, lãnh đạo cấp cao hai nước xem xét, thống nhất triển khai.

Kết luận hội đàm, Bộ trưởng Trần Hồng Minh đánh giá cuộc gặp đã đạt được nhiều kết quả tích cực, giải quyết những vấn đề trọng tâm, trọng điểm mà lãnh đạo cấp cao hai nước cùng quan tâm.

Bộ trưởng hy vọng cuộc gặp sẽ là tiền đề cho những bước phát triển mới giữa hai Bộ trong tương lai, nhằm tăng cường kết nối, xứng đáng với mối quan hệ truyền thống, bền vững giữa Việt Nam và Campuchia.