Bộ Xây dựng tổ chức Hội nghị phổ biến pháp luật và tập huấn nghiệp vụ công tác xử lý vi phạm hành chính

Hội nghị được tổ chức theo hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến với điểm cầu chính tại trụ sở Bộ Xây dựng đồng thời kết nối trực tuyến với các điểm cầu Sở Xây dựng các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương.

Tham dự tại điểm cầu Bộ Xây dựng có đại diện Bộ Tư pháp, lãnh đạo các Vụ, Cục trực thuộc Bộ Xây dựng và đại diện Sở Xây dựng thành phố Hà Nội.

Phát biểu khai mạc Hội nghị, Thứ trưởng Nguyễn Văn Sinh cho biết, thời gian qua, công tác quản lý nhà nước của Bộ Xây dựng rất được chú trọng, chủ động xây dựng, sửa đổi và ban hành nhiều văn bản quy phạm pháp luật, trong đó có nhiều cơ chế, chính sách nhằm tạo điều kiện thuận lợi, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội. Bên cạnh đó, công tác nâng cao nhận thức pháp luật và đặc biệt là việc nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước trong tổ chức thực thi các văn bản này đã mang lại những hiệu quả thiết thực.

Theo Thứ trưởng, công tác thanh tra, kiểm tra và xử lý vi phạm hành chính trong các lĩnh vực quản lý nhà nước như trật tự đô thị, trật tự xây dựng, quản lý và phát triển thị trường bất động sản luôn được các cơ quan và chính quyền các cấp dành sự quan tâm đặc biệt.

Trong lĩnh vực xây dựng, phạm vi quản lý nhà nước rất rộng lớn. Dưới sự chỉ đạo, hướng dẫn của Chính phủ, các nghị định quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong các lĩnh vực cụ thể đã từng bước được hoàn thiện. Đồng thời, Bộ Xây dựng cũng đã ban hành nhiều văn bản hướng dẫn, đôn đốc, nhằm tháo gỡ khó khăn cho các địa phương trong quá trình thực thi nhiệm vụ.

Bộ Xây dựng tổ chức hội nghị nhằm tiếp tục phổ biến những nội dung cốt lõi về việc giảm thiểu vi phạm hành chính, liên quan đến các lĩnh vực: Xây dựng; Quản lý công trình hạ tầng kỹ thuật; Quản lý và phát triển nhà ở; Kinh doanh bất động sản…

Thứ trưởng cho biết, thời gian qua, các lĩnh vực này chủ yếu được thực hiện theo quy định tại Nghị định số 16/2022/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực xây dựng. Tuy nhiên, hệ thống văn bản quy phạm pháp luật liên quan thời gian qua đã có nhiều thay đổi lớn như Luật Xử lý vi phạm hành chính đã được sửa đổi, bổ sung. Bên cạnh đó, các luật chuyên ngành như Luật Xây dựng, Luật Nhà ở, Luật Kinh doanh bất động sản, Luật Quy hoạch... cũng đã được sửa đổi toàn diện và có các văn bản hướng dẫn chi tiết. Từ đó dẫn tới các hành vi vi phạm cũng như mức độ xử phạt đều có sự điều chỉnh tương ứng.

Đông đảo đại biểu tham dự Hội nghị

Nhằm kịp thời đáp ứng yêu cầu thực tiễn, Bộ Xây dựng đã tích cực phối hợp với các địa phương tham gia, trình Chính phủ ban hành các nghị định sửa đổi, bổ sung. Ngày 26 tháng 8 năm 2026, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 311/NĐ-CP về sửa đổi, bổ sung một số điều của quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực xây dựng, quản lý công trình hạ tầng kỹ thuật, quản lý và phát triển nhà ở, thị trường bất động sản. Đây là một nghị định có phạm vi điều chỉnh rất rộng, chứa đựng nhiều điểm mới và nội dung cốt lõi quan trọng. Do có nhiều nội dung thay đổi lớn, chúng ta cần phải tập trung nghiên cứu sâu sắc, kỹ lưỡng hơn đối với nghị định này.

"Hội nghị hôm nay nhằm phổ biến các quy định mới, hướng dẫn cách thức triển khai các văn bản sửa đổi, bổ sung về xử phạt vi phạm hành chính, qua đó giúp các cơ quan, đơn vị tránh được những thiếu sót, sơ hở trong quá trình thực thi công vụ. Trong quá trình xử lý vi phạm, thường phát sinh những tình huống nhạy cảm, dễ xảy ra tranh chấp. Vì vậy, việc nắm vững các quy định và kỹ năng nghiệp vụ là chuyên đề hết sức quan trọng và thiết thực đối với chúng ta hiện nay", Thứ trưởng Nguyễn Văn Sinh nhấn mạnh.

Bên cạnh các nội dung chính về phổ biến nghị định, hội nghị chiều nay sẽ được nghe 03 chuyên đề về: Hướng dẫn nghiệp vụ lập hồ sơ xử phạt vi phạm hành chính; Kỹ năng trong quá trình thanh tra, kiểm tra, giải quyết các vụ việc và cách thức xử lý các vướng mắc, sai sót trong quá trình lập biên bản và ban hành quyết định xử phạt. Đây là những nội dung cực kỳ quan trọng, hỗ trợ đắc lực cho công tác kiểm tra, xử phạt vi phạm hành chính của đội ngũ cán bộ tại các địa phương và các Sở Xây dựng.

Thứ trưởng đề nghị các đại biểu tham dự tại điểm cầu chính cũng như các điểm cầu trực tuyến tập trung nghiêm túc lắng nghe bài trình bày của các báo cáo viên; tích cực trao đổi, thảo luận những vấn đề còn vướng mắc, chưa rõ để kịp thời tháo gỡ. Ban tổ chức cần thiết lập đường dây kết nối xuyên suốt để tiếp nhận và giải đáp các ý kiến đề xuất trực tiếp cũng như từ các điểm cầu.

Tại Hội nghị Vụ trưởng Vụ Pháp chế, Bộ Xây dựng Đặng Thị Hải Yến đã giới thiệu Nghị định số 339/2026/NĐ- CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực xây dựng, quản lý công trình hạ tầng kỹ thuật, quản lý, phát triển nhà, kinh doanh bất động sản. Theo đó, Nghị định số 339/2026/NĐ-CP (có hiệu lực từ ngày 26/8/2026, thay thế Nghị định số 16/2022/NĐ-CP) gồm 8 chương và 91 điều, quy định chi tiết về việc xử phạt vi phạm hành chính trong 7 lĩnh vực trọng điểm của Bộ Xây dựng: quy hoạch đô thị và nông thôn, kiến trúc, hoạt động xây dựng, phát triển đô thị, hạ tầng kỹ thuật, quản lý và phát triển nhà, kinh doanh bất động sản.

Về thời hiệu xử phạt, văn bản quy định là 1 năm đối với lĩnh vực hạ tầng kỹ thuật và kinh doanh bất động sản, và 2 năm đối với lĩnh vực xây dựng, quản lý và phát triển nhà; riêng với nhà ở riêng lẻ, thời điểm tính thời hiệu vi phạm được căn cứ vào ngày đưa công trình vào sử dụng hoặc ngày hoàn thành theo hợp đồng thi công.

Các hình thức xử phạt bao gồm cảnh cáo, phạt tiền (mức tối đa lên đến 1 tỷ đồng cho lĩnh vực xây dựng, kinh doanh bất động sản, 300 triệu đồng cho lĩnh vực quản lý công trình hạ tầng kỹ thuật, quản lý, phát triển nhà), kèm theo các hình thức bổ sung như đình chỉ hoạt động, tước quyền sử dụng chứng chỉ hành nghề, tịch thu tang vật và các biện pháp khắc phục hậu quả bắt buộc.

Nội dung nghị định đi sâu tháo gỡ nhiều vướng mắc thực tiễn và cập nhật các điểm mới như: phân tách khung xử phạt xây dựng theo quy mô dự án, bổ sung quy định về an toàn thoát nước, điều kiện sở hữu nhà của người nước ngoài, hành vi huy động vốn, tỷ lệ nhà ở xã hội, quản lý vận hành chung cư, quy định giao dịch bất động sản và phòng, chống rửa tiền.

Về điều khoản chuyển tiếp, các hành vi vi phạm đã kết thúc trước ngày 26/8/2026 sẽ áp dụng quy định cũ, còn các trường hợp đang diễn ra hoặc phát hiện từ thời điểm nghị định có hiệu lực sẽ xử lý theo các chế tài mới.

Trong khuôn khổ Hội nghị, Phó Cục trưởng, Cục Pháp luật hình sự - hành chính và Quản lý xử lý vi phạm hành chính (Bộ Tư pháp) Nguyễn Thanh Hà đã trình bày tổng quan về công tác thi hành pháp luật xử lý vi phạm hành chính đồng thời xác định thẩm quyền xử phạt trong lĩnh vực xây dựng theo Nghị định số 311/2026/NĐ-CP và Nghị định số 339/2026/NĐ-CP.

Hội nghị cũng được nghe Trưởng phòng, Cục Pháp luật hình sự - hành chính và Quản lý xử lý vi phạm hành chính (Bộ Tư pháp) Nguyễn Hoàng Việt về chuyên đề kỹ năng, nghiệp vụ xử phạt vi phạm hành chính

Tại Hội nghị, đại diện Cục Pháp luật hình sự - hành chính và Quản lý xử lý vi phạm hành chính (Bộ Tư pháp) và lãnh đạo các Vụ, Cục thuộc Bộ Xây dựng cũng hướng dẫn nghiệp vụ lập hồ sơ xử phạt vi phạm hành chính, xử lý vướng mắc trong xử phạt vi phạm hành chính, cùng trao đổi, thảo luận các ý kiến, giải đáp các vướng mắc tại Hội nghị.

Hội nghị được tổ chức nhằm phổ biến các quy định mới của pháp luật đặc biệt là Nghị định số 339/2026/NĐ-CP và tập huấn nghiệp vụ, kỹ năng xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực xây dựng. Qua đó, Hội nghị giúp nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước, tháo gỡ vướng mắc và hỗ trợ các địa phương, đơn vị triển khai thực thi công vụ hiệu quả, tránh sai sót./.