AEF 2026: Mở rộng không gian kết nối, cùng kiến tạo những cực tăng trưởng mới

 Toàn cảnh Phiên toàn thể

Tham dự Phiên toàn thể có ông Nguyễn Thanh Nghị, Ủy viên Trung ương Đảng, Trưởng Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương; ông Phạm Đức Ấn, Ủy viên Trung ương Đảng, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam; ông Đặng Xuân Phong, Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ; ông Vũ Đại Thắng, Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ tịch UBND TP.Hà Nội, cùng lãnh đạo các bộ, ban, ngành Trung ương.

Về phía khách mời quốc tế, có ông Stephan Mergenthaler, Giám đốc điều hành Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF), cùng đại diện lãnh đạo các quốc gia, chính quyền địa phương và tổ chức quốc tế.

Về phía TP.Hồ Chí Minh, tham dự có ông Nguyễn Văn Được, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND TP.Hồ Chí Minh, cùng các Phó Chủ tịch UBND Thành phố và lãnh đạo các sở, ban, ngành.

Diễn ra từ ngày 26 đến 29/10 tại TP.Hồ Chí Minh, AEF 2026 quy tụ hơn 1.800 đại biểu đăng ký tham dự và 250 diễn giả trong nước, quốc tế đến từ 60 quốc gia và vùng lãnh thổ. Với chủ đề “Tinh thần hợp tác trong kỷ nguyên mới”, Diễn đàn tạo không gian đối thoại, kết nối nguồn lực và thúc đẩy hợp tác quốc tế, hướng tới hình thành những động lực tăng trưởng mới trong bối cảnh kinh tế toàn cầu đang chuyển biến sâu sắc.

Cùng kiến tạo những cực tăng trưởng mới

Phát biểu khai mạc Diễn đàn, Chủ tịch UBND TP.Hồ Chí Minh Nguyễn Văn Được nhấn mạnh: AEF 2025 đã tạo dấu ấn quan trọng với hơn 1.800 đại biểu và gần 100 đoàn khách quốc tế đến từ hơn 30 quốc gia tham dự. Kết quả này cho thấy TP.Hồ Chí Minh ngày càng khẳng định vai trò là không gian đối thoại, kết nối và hợp tác quốc tế.

Nếu AEF 2025 đánh dấu bước phát triển quan trọng, thì AEF 2026 đặt ra một vấn đề rộng lớn hơn: Khi những cực tăng trưởng mới đang hình thành, làm thế nào để các cực tăng trưởng kết nối, hỗ trợ lẫn nhau và cùng mở ra những không gian phát triển mới?

Theo Chủ tịch UBND TP.Hồ Chí Minh, chủ đề “Tinh thần hợp tác trong kỷ nguyên mới” gợi mở cách tiếp cận dựa trên sự hội tụ và liên kết giữa các động lực tăng trưởng. Đây cũng là yêu cầu có ý nghĩa thiết thực đối với TP.Hồ Chí Minh trong quá trình định hình không gian phát triển mới.

Thành phố đang đứng trước cơ hội mở rộng không gian phát triển trên cơ sở kết nối ngày càng chặt chẽ giữa đô thị, công nghiệp, khoa học – công nghệ và đổi mới sáng tạo; đồng thời tăng cường liên kết với vùng Đông Nam Bộ, cả nước, khu vực Đông Nam Á và các mạng lưới kinh tế toàn cầu.

Sự chuyển đổi này không đơn thuần là mở rộng quy mô mà còn đòi hỏi tư duy phát triển mới, phương thức quản trị hiện đại và năng lực kết nối mạnh mẽ hơn.

Ông Nguyễn Văn Được cho rằng, không một đô thị nào có thể tự mình xây dựng đầy đủ mọi yếu tố để phát triển. Một trung tâm tài chính cần kết nối với các trung tâm tài chính khác; hệ sinh thái đổi mới sáng tạo cần gắn với mạng lưới tri thức và doanh nghiệp toàn cầu; trung tâm logistics phải nằm trong các hành lang thương mại và chuỗi cung ứng rộng lớn hơn.

Vì vậy, phát triển TP.Hồ Chí Minh trong mối liên kết với các địa phương, vùng kinh tế, đô thị, trung tâm tài chính, công nghệ, đổi mới sáng tạo và đối tác quốc tế là yêu cầu khách quan.

Trên tinh thần đó, Thành phố mong muốn cùng các đại biểu trao đổi, tìm kiếm giải pháp tăng cường kết nối và hỗ trợ lẫn nhau giữa các đô thị lớn; nâng cao hiệu quả lưu chuyển vốn, công nghệ, nhân lực và thị trường; mở ra cơ hội hợp tác mới, qua đó đưa TP.Hồ Chí Minh trở thành cầu nối có vai trò ngày càng quan trọng trong các chuỗi liên kết khu vực và toàn cầu.

Ba động lực định hình thế hệ tăng trưởng kinh tế tiếp theo

Phát biểu tại Phiên toàn thể, ông Stephan Mergenthaler, Giám đốc điều hành WEF, cảm ơn Chính phủ Việt Nam, UBND TP.Hồ Chí Minh và các đối tác tại Trung tâm Cách mạng Công nghiệp lần thứ tư tại TP.Hồ Chí Minh đã phối hợp tổ chức Diễn đàn, quy tụ các nhà lãnh đạo chính phủ, doanh nghiệp và cộng đồng quốc tế.

Theo ông, những thách thức kinh tế cấp bách hiện nay không thể được giải quyết bằng nỗ lực riêng lẻ của chính phủ, doanh nghiệp hay xã hội. Điều cần thiết là sự hợp tác, tầm nhìn chung và khả năng chuyển hóa đối thoại thành hành động cụ thể.

Chủ đề về sự hội tụ của các động lực tăng trưởng toàn cầu mới được đặt ra trong bối cảnh thế giới trải qua giai đoạn chuyển đổi kinh tế sâu sắc. Bất ổn địa chính trị, sự dịch chuyển của chuỗi cung ứng, những thay đổi trong hệ thống năng lượng và tốc độ phát triển công nghệ đang làm biến đổi nền kinh tế toàn cầu, đồng thời tạo ra cơ hội cho những nền kinh tế có khả năng thích ứng, đổi mới và xây dựng quan hệ đối tác mới.

Từ góc nhìn đó, Giám đốc điều hành WEF nhấn mạnh ba động lực có ý nghĩa đặc biệt đối với tăng trưởng toàn cầu trong giai đoạn tới.

Thứ nhất, trí tuệ và các hệ thống thông minh. Các hệ thống thông minh đang thúc đẩy sự hội tụ công nghệ, đẩy nhanh quá trình chuyển đổi phương thức sản xuất của doanh nghiệp, cung cấp dịch vụ công và tổ chức hoạt động lao động.

Thách thức đặt ra là chuyển hóa những năng lực công nghệ mới thành năng suất cao hơn, nâng cao sức cạnh tranh của doanh nghiệp, tạo thêm việc làm và cải thiện thiết thực đời sống người dân.

Thứ hai, công nghiệp có khả năng chống chịu và phát triển bền vững. Các doanh nghiệp trên toàn cầu đang xem xét lại địa điểm, phương thức sản xuất, đầu tư và vận hành. Bên cạnh hiệu quả, khả năng chống chịu, tính thích ứng và tính bền vững ngày càng trở thành những yếu tố quan trọng quyết định năng lực cạnh tranh.

Quá trình chuyển đổi sang năng lượng sạch, phát triển hạ tầng thông minh và sử dụng tài nguyên hiệu quả hơn cũng mở ra cơ hội mới cho chuyển đổi công nghiệp.

Thứ ba, khả năng kết nối. Tăng trưởng phụ thuộc vào khả năng kết nối ý tưởng, nguồn vốn, nhân tài và thị trường. Trong đó, các thành phố giữ vai trò quan trọng khi là nơi hình thành và phát triển các hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, kết nối doanh nghiệp, doanh nhân và chuyển hóa cơ hội toàn cầu thành hoạt động kinh tế tại địa phương.

Ông Stephan Mergenthaler nhận định, TP.Hồ Chí Minh có nhiều điều kiện thuận lợi để củng cố vai trò là một trong những trung tâm tăng trưởng có tính kết nối cao. Sự năng động trong kinh doanh, năng lực công nghiệp và tầm nhìn quốc tế tạo nền tảng để Thành phố kết nối doanh nghiệp Việt Nam với nhà đầu tư toàn cầu và các đối tác công nghệ.

Giám đốc điều hành WEF nhấn mạnh, ba động lực trên không tồn tại độc lập mà có khả năng bổ trợ, củng cố lẫn nhau, cùng định hình thế hệ tăng trưởng kinh tế tiếp theo. Đây cũng là trọng tâm trong hoạt động của WEF: quy tụ những góc nhìn khác nhau, xây dựng lòng tin và tạo điều kiện để hợp tác mang lại những tiến bộ có ý nghĩa.

Thủ tướng Lê Minh Hưng: Hợp tác phải chuyển hóa thành hành động và kết quả cụ thể

Phát biểu chỉ đạo tại Diễn đàn, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng nhấn mạnh: Diễn đàn năm nay có chủ đề “Tinh thần hợp tác trong kỷ nguyên mới” đặt ra câu hỏi có ý nghĩa thời đại: Trong bối cảnh thế giới biến động nhanh chóng, các quốc gia cần hợp tác như thế nào để không chỉ thích ứng, vượt qua thách thức mà còn chủ động kiến tạo những động lực phát triển mới vì một tương lai tốt đẹp hơn?

Thủ tướng Chính phủ cho rằng nâng cao năng lực tự chủ và tăng cường hợp tác quốc tế là hai yêu cầu gắn kết chặt chẽ. Không một quốc gia nào có thể phát triển nhanh và bền vững nếu đứng riêng lẻ; cũng không một thách thức toàn cầu nào có thể được giải quyết hiệu quả chỉ bằng nỗ lực đơn phương.

Thế giới cần củng cố lòng tin, đề cao chủ nghĩa đa phương, tăng cường đối thoại và thúc đẩy hợp tác trên cơ sở tôn trọng luật pháp quốc tế, lợi ích chính đáng của các quốc gia. Đoàn kết, chia sẻ trách nhiệm, kết nối thị trường, nguồn lực, tri thức, công nghệ và con người là nền tảng để thúc đẩy phát triển bền vững, bao trùm và nâng cao khả năng chống chịu trước các cú sốc.

Đặc biệt, hợp tác không thể chỉ dừng ở tuyên bố hay cam kết mà phải được chuyển hóa thành cơ chế thực chất, dự án khả thi và kết quả cụ thể, có thể đo lường.

Thủ tướng khẳng định, trong tiến trình đổi mới, hội nhập quốc tế luôn là chủ trương nhất quán và định hướng chiến lược quan trọng của Việt Nam nhằm phát huy nội lực, tranh thủ ngoại lực cho sự nghiệp xây dựng và phát triển đất nước.

Từ một quốc gia còn nhiều khó khăn, Việt Nam đã vươn lên trở thành nền kinh tế năng động, điểm đến đầu tư an toàn, hấp dẫn, đối tác tin cậy và thành viên tích cực, có trách nhiệm của cộng đồng quốc tế.

Trong 9 tháng đầu năm 2026, kinh tế Việt Nam tiếp tục tăng trưởng cao, gắn với ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát và bảo đảm các cân đối lớn. Tăng trưởng GDP đạt 9,01%, mức cao nhất kể từ năm 2011. Tổng kim ngạch xuất nhập khẩu đạt trên 987 tỷ USD, tăng hơn 30% so với cùng kỳ năm trước và dự kiến cả năm vượt 1.100 tỷ USD.

Riêng trong tháng 10/2026, Việt Nam xuất siêu hơn 5,7 tỷ USD; mức nhập siêu tính từ đầu năm giảm còn 13,9 tỷ USD. Vốn FDI đăng ký đạt 50,36 tỷ USD, tăng 76,4%; vốn FDI thực hiện đạt 21,07 tỷ USD, tăng 12,1%. Tổng vốn đầu tư toàn xã hội đạt hơn 120 tỷ USD, tăng 15,1%.

Về đổi mới sáng tạo, Việt Nam xếp thứ 43 trong số 139 nền kinh tế theo Chỉ số Đổi mới sáng tạo toàn cầu năm 2026, đồng thời đứng đầu thế giới về tỷ trọng xuất khẩu công nghệ cao và tỷ trọng xuất khẩu hàng hóa sáng tạo trong tổng giao dịch thương mại hàng hóa. Việt Nam cũng đã chính thức gia nhập nhóm quốc gia có thu nhập trung bình cao vào tháng 7/2026.

Bước vào giai đoạn phát triển mới, Việt Nam quyết tâm thực hiện hai mục tiêu chiến lược 100 năm: đến năm 2030 trở thành nước đang phát triển có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao; đến năm 2045 trở thành nước phát triển, thu nhập cao.

Giai đoạn 2026–2030 được xác định là thời kỳ bản lề, với mục tiêu phấn đấu tăng trưởng GDP bình quân từ 10%/năm trở lên, đồng thời giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, bảo đảm các cân đối lớn, nâng cao chất lượng tăng trưởng và phát triển bền vững.

Để hiện thực hóa các mục tiêu này, Việt Nam định hướng đổi mới mạnh mẽ mô hình phát triển, nâng cao năng lực và sức cạnh tranh của nền kinh tế; đổi mới các động lực tăng trưởng truyền thống, đồng thời phát triển những ngành, lĩnh vực kinh tế mới trên nền tảng khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Cùng với đó là phát triển đồng bộ văn hóa, giáo dục, y tế và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực.

Thủ tướng nhấn mạnh, tăng trưởng cao phải đi đôi với năng suất cao hơn; thu hút đầu tư nước ngoài phải gắn với nâng cao năng lực doanh nghiệp trong nước; hội nhập sâu rộng phải song hành với tăng cường sức chống chịu và khả năng tự chủ của nền kinh tế.

Đây không chỉ là quá trình đổi mới mô hình tăng trưởng mà còn là sự chuyển đổi mạnh mẽ về tư duy phát triển, phương thức quản trị quốc gia và cách thức kết nối, hợp tác với thế giới.

Việt Nam đang đẩy mạnh đổi mới, hoàn thiện pháp luật, thể chế và quản trị quốc gia theo hướng phù hợp với thông lệ, chuẩn mực quốc tế, kiến tạo phát triển, tháo gỡ các điểm nghẽn và mở ra không gian phát triển mới. Qua đó, các địa phương, vùng kinh tế và cực tăng trưởng, nhất là các đô thị đặc biệt, có điều kiện phát huy đầy đủ tiềm năng.

Đồng thời, Việt Nam triển khai các quyết sách chiến lược nhằm phát triển khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; nâng cao chất lượng giáo dục, đào tạo nhân lực chất lượng cao; khuyến khích phát triển kinh tế tư nhân, nâng cao hiệu quả khu vực kinh tế nhà nước và chất lượng hoạt động của khu vực có vốn đầu tư nước ngoài.

Những định hướng này thể hiện thông điệp nhất quán: Việt Nam không chỉ mong muốn trở thành điểm đến hấp dẫn của các dòng vốn đầu tư và công nghệ mới mà còn quyết tâm trở thành đối tác tin cậy, mắt xích quan trọng trong chuỗi cung ứng và giá trị toàn cầu, trung tâm kết nối đổi mới sáng tạo, cùng các đối tác kiến tạo mô hình phát triển và động lực tăng trưởng mới.

Thủ tướng mong muốn các đối tác quốc tế không chỉ “đầu tư tại Việt Nam” mà còn “đầu tư cùng Việt Nam”; không chỉ “sản xuất tại Việt Nam” mà còn hợp tác nghiên cứu và phát triển (R&D), thúc đẩy đổi mới sáng tạo và hình thành những chuỗi giá trị mới có sức cạnh tranh ở cấp khu vực và toàn cầu.

Thủ tướng Lê Minh Hưng đề xuất bốn nội dung để các bên cùng trao đổi, thúc đẩy hợp tác tại Diễn đàn.

Thứ nhất, thiết lập quan hệ đối tác cùng sáng tạo giữa các tập đoàn quốc tế với địa phương và doanh nghiệp Việt Nam. Với lợi thế về vị trí địa lý, tài nguyên và nguồn nhân lực, Việt Nam cần chuyển từ vai trò cứ điểm sản xuất sang phát triển thành trung tâm nghiên cứu và phát triển, đặc biệt trong các ngành công nghệ chiến lược như trí tuệ nhân tạo, bán dẫn và vật liệu mới.

Thứ hai, phát triển nhân lực số và khoa học – công nghệ mũi nhọn. Thủ tướng đề nghị WEF và các đối tác đồng hành với Việt Nam trong các chương trình bồi dưỡng, đào tạo nhân tài, giúp doanh nghiệp và người lao động nâng cao năng lực tiếp nhận, ứng dụng và làm chủ công nghệ.

Thứ ba, xây dựng cơ chế thử nghiệm cho công nghệ chiến lược. Việt Nam sẵn sàng phối hợp với các tập đoàn công nghệ thiết lập những cơ sở thử nghiệm có kiểm soát, tạo điều kiện để các công nghệ tiên phong như trí tuệ nhân tạo và năng lượng mới được ứng dụng rộng rãi, nhanh chóng và an toàn trong thực tiễn.

Thứ tư, huy động nguồn vốn trung và dài hạn cho phát triển. Các trung tâm tài chính quốc tế tại TP.Hồ Chí Minh và Đà Nẵng được định hướng trở thành đầu mối kết nối hiệu quả nguồn vốn quốc tế với nhu cầu phát triển hạ tầng, năng lượng, chuyển đổi xanh và đổi mới sáng tạo của Việt Nam.

Thủ tướng khẳng định, Việt Nam luôn sẵn sàng là bạn, đối tác tin cậy, thành viên tích cực và có trách nhiệm của cộng đồng quốc tế; sẵn sàng lắng nghe, học hỏi, chia sẻ kinh nghiệm và đồng hành cùng các đối tác giải quyết thách thức chung, định hình những cơ hội phát triển mới.

Chính phủ kỳ vọng, với sự đồng hành của WEF và các đối tác, AEF sẽ trở thành không gian kết nối, thúc đẩy các sáng kiến và chương trình hợp tác thiết thực, mang lại kết quả cụ thể và lâu dài.

Kết thúc bài phát biểu, Thủ tướng Chính phủ gửi thông điệp: tương lai không chỉ thuộc về những quốc gia có nguồn lực lớn hay công nghệ tiên tiến nhất mà còn thuộc về những quốc gia biết kết nối nguồn lực, khơi dậy sáng tạo và hợp tác hiệu quả vì lợi ích chung.

Việt Nam sẵn sàng hợp tác để cùng phát triển, chia sẻ để cùng tiến bộ, đổi mới để tạo ra giá trị và hành động vì một tương lai hòa bình, ổn định, thịnh vượng, bền vững.