Đâu là 'thỏi nam châm' hút dòng vốn vào Đà Nẵng?

"Phòng thí nghiệm" thể chế của cả nước

Phát biểu tại lễ Khai mạc tuần lễ Kinh tế, Tài chính và Công nghệ 2026 và Hội nghị đối thoại chính sách cấp cao sáng 7/7, ông Thái Thanh Quý, Phó Trưởng ban Thường trực Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương, khẳng định Đà Nẵng đang sở hữu nhiều lợi thế chiến lược để bứt phá trong giai đoạn phát triển mới.

Theo ông, Đà Nẵng là trung tâm của miền Trung, cửa ngõ ra biển của Hành lang Kinh tế Đông - Tây, đồng thời có nền tảng vững chắc về công nghệ thông tin, giáo dục - đào tạo, logistics, dịch vụ và du lịch. Sau khi mở rộng không gian phát triển, thành phố có điều kiện hình thành cấu trúc đô thị - công nghiệp - logistics - dịch vụ - tài chính - đổi mới sáng tạo đa cực với sức lan tỏa mạnh hơn.

Ông Thái Thanh Quý, Phó Trưởng ban Thường trực Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương

Tuy nhiên, điều Trung ương kỳ vọng không chỉ là tốc độ tăng trưởng kinh tế của địa phương.

"Đà Nẵng không chỉ phát triển cho riêng mình mà phải trở thành động lực kéo cả khu vực miền Trung cùng đi lên, đồng thời là nơi thử nghiệm các mô hình phát triển mới có giá trị tham khảo cho cả nước", ông Thái Thanh Quý nhấn mạnh.

Theo định hướng này, hàng loạt mô hình chiến lược sẽ được thí điểm tại Đà Nẵng như trung tâm tài chính quốc tế, khu thương mại tự do, tài chính số, tài chính xanh, logistics hiện đại, công nghệ cao, trí tuệ nhân tạo, dữ liệu và đô thị thông minh.

Nếu thành công, những mô hình này sẽ tạo cơ sở để tổng kết, hoàn thiện chính sách và nhân rộng trên phạm vi toàn quốc.

Để hiện thực hóa mục tiêu đó, lãnh đạo Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương cho rằng Đà Nẵng cần tập trung vào năm nhóm giải pháp trọng tâm.

Trong đó, ưu tiên hàng đầu là nâng cao năng lực thể chế và quản trị chiến lược, đi đầu trong đổi mới thể chế và thử nghiệm chính sách có kiểm soát.

Các cơ chế đặc thù cần được cụ thể hóa bằng quy trình minh bạch, xác định rõ trách nhiệm, có cơ chế quản trị rủi ro và đánh giá hiệu quả.

Bên cạnh đó, Đà Nẵng cần xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo có chiều sâu, tận dụng lợi thế từ các trường đại học, viện nghiên cứu, khu công nghệ cao, doanh nghiệp trẻ cùng mạng lưới chuyên gia quốc tế và người Việt Nam ở nước ngoài để hình thành trung tâm đào tạo nhân lực bán dẫn, AI và công nghệ số.

Một mục tiêu quan trọng khác là phát triển thành phố trở thành đô thị toàn cầu, kết hợp giữa tăng trưởng kinh tế với chất lượng sống, bản sắc văn hóa và phát triển bền vững.

Đà Nẵng cũng phải mạnh dạn đổi mới phương thức huy động nguồn lực tài chính, xây dựng môi trường đầu tư minh bạch, ổn định để trở thành điểm đến hấp dẫn của dòng vốn trong và ngoài nước.

Đặc biệt, trong bối cảnh cạnh tranh giữa các địa phương ngày càng gay gắt, năng lực thực thi chính sách sẽ quyết định lợi thế phát triển.

"Địa phương nào cải cách nhanh hơn, quản trị tốt hơn, phục vụ doanh nghiệp hiệu quả hơn và đo lường được kết quả bằng các chỉ số cụ thể thì địa phương đó sẽ tạo được lợi thế cạnh tranh", ông Thái Thanh Quý nhấn mạnh.

AI quan trọng nhưng thể chế ổn định mới quyết định dòng vốn

Ở góc nhìn quốc tế, ông Shanmuga Retnam, nhà sáng lập Hội nghị Thượng đỉnh Các thành phố thế giới, cho rằng các doanh nghiệp trên toàn cầu đang chịu áp lực ngày càng lớn về chi phí và hiệu quả hoạt động. Trong bối cảnh đó, nhiều quốc gia chạy đua phát triển AI với kỳ vọng tạo lợi thế cạnh tranh. Tuy nhiên, theo ông, AI không phải lời giải duy nhất.

Theo vị chuyên gia, khi lựa chọn điểm đến đầu tư, doanh nghiệp không chỉ nhìn vào giá đất hay thuế suất mà còn đánh giá mức độ ổn định của quốc gia, tính minh bạch của hệ thống và khả năng dự báo trong dài hạn.

Điều mà các nhà đầu tư cần là một môi trường có thể bảo đảm hoạt động kinh doanh trong 10-20 năm tới.

Viện trưởng VIUP Hoàng Vĩnh Hưng (ngoài cùng bên phải) trao đổi tại phiên tọa đàm

Ở góc nhìn quy hoạch phát triển, PGS.TS Hoàng Vĩnh Hưng, Viện trưởng Viện Quy hoạch Đô thị và Nông thôn Quốc gia (VIUP), cho rằng khái niệm "cực tăng trưởng" đã thay đổi.

Nếu trước đây cực tăng trưởng được đo bằng quy mô dân số hay diện tích thì hiện nay yếu tố quyết định là thể chế vượt trội, nguồn nhân lực chất lượng cao và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo.

Theo PGS.TS Hoàng Vĩnh Hưng, Đà Nẵng hoàn toàn có khả năng trở thành cực tăng trưởng mới của Việt Nam, thậm chí của khu vực nếu hình thành được các cụm công nghiệp công nghệ cao, tăng cường liên kết với Chu Lai, Dung Quất và các trung tâm sản xuất lân cận để tạo chuỗi cung ứng hoàn chỉnh.

Bên cạnh hạ tầng, Đà Nẵng cũng cần phát triển theo mô hình đô thị đa trung tâm kết hợp "thành phố 15 phút", nơi người dân có thể tiếp cận các dịch vụ thiết yếu trong thời gian di chuyển ngắn, qua đó nâng cao chất lượng sống và thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao.

Đối với Hành lang Kinh tế Đông - Tây, chuyên gia cho rằng đây vẫn là lợi thế chiến lược chưa được khai thác hết.

Để trở thành trung tâm logistics của Tiểu vùng sông Mê Kông mở rộng, Đà Nẵng cần đồng thời phát triển hạ tầng giao thông và mở rộng năng lực sản xuất nhằm tạo nguồn hàng ổn định cho chuỗi logistics.