Xây dựng cơ chế để biến kết nối công nghệ thành hợp tác thực chất và các dự án cụ thể

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm phát biểu tại Diễn đàn Kết nối công nghệ Việt Nam - Singapore.

Trong khuôn khổ chuyến thăm cấp Nhà nước tới Singapore, chiều 29/5, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dự Diễn đàn Kết nối Công nghệ Việt Nam-Singapore với chủ đề “Từ Đối tác chiến lược tới các nền tảng công nghiệp, đổi mới sáng tạo và phát triển bền vững thế hệ mới”.

Tham dự diễn đàn có các đồng chí trong Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam, đại diện lãnh đạo các bộ, ngành và đại diện doanh nghiệp 2 nước.

Phát biểu khai mạc diễn đàn, ông Tan See Leng, Bộ trưởng Bộ Nhân lực, kiêm phụ trách Năng lượng và Khoa học, công nghệ, Bộ Thương mại và Công nghiệp Singapore chào mừng Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng các đại biểu cấp cao Việt Nam, các doanh nghiệp Việt Nam tới Singapre.

Ông Tan See Leng khẳng định, chuyến thăm Singapore lần thứ hai của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Phu nhân cùng Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam chỉ trong hơn một năm phản ánh mối quan hệ bền chặt và ngày càng phát triển giữa hai nước.

Bộ trưởng Tan See Leng cho biết, mối quan hệ song phương Singapore và Việt Nam được duy trì bền chặt và ngày càng phát triển, được nâng lên tầm Đối tác Chiến lược Toàn diện vào năm 2025. Các Khu Công nghiệp Việt Nam - Singapore (VSIP) vẫn là nền tảng của hợp tác kinh tế giữa hai nước. Tuy nhiên, theo Bộ trưởng, nền tảng quan hệ đối tác hai nước rất vững chắc nhưng cần phải tiếp tục phát triển phù hợp với môi trường toàn cầu đang thay đổi nhanh chóng. Diễn đàn lần này là cơ hội để hai bên suy nghĩ về cách thức tiến xa hơn, cùng nhau làm được nhiều hơn nữa để phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, trong đó chú trọng các lĩnh vực: Sản xuất tiên tiến thông minh và bền vững; phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp của hai nước; trao đổi nhân tài.

Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân nhấn mạnh, bên cạnh các trụ cột truyền thống về kinh tế, đầu tư, thương mại, giáo dục và đào tạo, hợp tác song phương đang chuyển mạnh sang các lĩnh vực dựa trên tri thức, công nghệ, chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo, kinh tế xanh và phát triển bền vững.

Thông qua Diễn đàn để cùng thống nhất một nhận thức quan trọng: khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đang trở thành động lực trung tâm của tăng trưởng, năng suất, năng lực cạnh tranh và năng lực tự chủ quốc gia. Đối với Việt Nam, đây là con đường tất yếu để phát triển nhanh, bền vững, dựa ngày càng nhiều hơn vào tri thức, công nghệ và chất lượng con người.

Các ý kiến tại Diễn đàn cũng cho thấy đổi mới sáng tạo chỉ tạo ra giá trị thực chất khi tri thức được chuyển hóa thành công nghệ, công nghệ được phát triển thành sản phẩm, và sản phẩm được ứng dụng trong sản xuất, kinh doanh, đời sống. Quá trình đó không thể do một chủ thể đơn lẻ thực hiện. Nhà nước cần kiến tạo thể chế, định hướng ưu tiên, đặt hàng bài toán và tạo không gian thử nghiệm; trường đại học, viện nghiên cứu cần tạo ra tri thức, công nghệ và nhân lực; doanh nghiệp cần đưa công nghệ vào thị trường, trở thành nơi thử nghiệm, hoàn thiện và mở rộng quy mô. Đó chính là ý nghĩa thực tiễn của mô hình kết nối ba nhà.

Kết nối ba nhà vì vậy không nên dừng lại ở khẩu hiệu, mà phải trở thành cơ chế vận hành cụ thể: bắt đầu từ bài toán rõ, có địa chỉ ứng dụng rõ, có đối tác chịu trách nhiệm, có nguồn lực triển khai và có kết quả có thể theo dõi. Khi Nhà nước, nhà trường/viện nghiên cứu và doanh nghiệp cùng tham gia từ khâu xác định bài toán, cùng thiết kế giải pháp, cùng chia sẻ rủi ro và cùng hướng tới kết quả cuối cùng, quá trình thương mại hóa công nghệ sẽ được rút ngắn và tạo tác động thực chất hơn.

Các đại biểu dự Diễn đàn Kết nối công nghệ Việt Nam-Singapore.

Phát biểu tại diễn đàn, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nêu rõ, thế giới đang bước vào một giai đoạn chuyển đổi sâu sắc, nơi khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo không chỉ là động lực tăng trưởng, mà đang trở thành yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh quốc gia và vị thế của mỗi nền kinh tế trong chuỗi giá trị toàn cầu. Trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, dữ liệu lớn, công nghệ sinh học, công nghệ lượng tử, năng lượng sạch hay kinh tế số đang làm thay đổi căn bản phương thức sản xuất, mô hình kinh doanh và cách thức vận hành của nền kinh tế thế giới. Quốc gia nào làm chủ được công nghệ chiến lược sẽ có khả năng dẫn dắt tương lai. Trong bối cảnh đó, nhiều quốc gia đang điều chỉnh chiến lược phát triển theo hướng lấy khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo làm nền tảng cho tăng trưởng dài hạn và tự chủ chiến lược.

Tại Việt Nam, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cho biết, Nghị quyết số 57-NQ/TW về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đã xác định rõ khoa học, công nghệ là động lực trung tâm của phát triển và Việt Nam đang nỗ lực hoàn thiện thể chế, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, thúc đẩy hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, tạo điều kiện thuận lợi để doanh nghiệp tham gia sâu hơn vào tiến trình chuyển đổi số và phát triển công nghệ.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chứng kiến lễ trao các biên bản ghi nhớ hợp tác giữa hai nước.

Trong tiến trình đó, Việt Nam coi trọng việc mở rộng hợp tác quốc tế về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và phát triển nguồn nhân lực; tự cường công nghệ không đồng nghĩa với khép kín, mà cần được xây dựng trên nền tảng hợp tác mở, kết nối trí thức và cùng phát triển năng lực công nghệ.

Khẳng định những kết quả trong quan hệ hai nước trong nhiều năm qua, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cho rằng trong giai đoạn mới, hai bên đang đứng trước cơ hội lớn để mở rộng hợp tác sang các lĩnh vực có hàm lượng tri thức và công nghệ cao hơn. Dù hai bên đã có không ít diễn đàn, hội thảo và hoạt động xúc tiến nhưng khoảng cách lớn nhất hiện nay không phải là thiếu kết nối, mà là thiếu cơ chế để biến kết nối thành kết quả.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chứng kiến nghi thức mở đường bay mới Nha Trang-Singapore của hãng hàng không VietjetAir.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh, điều quan trọng nhất hiện nay không chỉ là thúc đẩy thêm các hoạt động kết nối, mà là xây dựng được các cơ chế để biến kết nối thành hợp tác thực chất và các dự án cụ thể. Vì vậy, tinh thần của kết nối công nghệ "Tech Connect" không nên chỉ dừng lại ở một diễn đàn gặp gỡ, mà cần hướng tới hình thành một mô hình hợp tác mới - nơi Nhà nước kiến tạo, Nhà khoa học tiên phong và Nhà doanh nghiệp dẫn dắt cùng tham gia vào quá trình đồng nghiên cứu, đồng phát triển và đồng sản xuất. Từ mô hình "Ba Nhà" trong phạm vi một quốc gia, chúng ta cần từng bước hình thành "Ba Nhà của hai nước", qua đó xây dựng mạng lưới hợp tác xuyên biên giới giữa doanh nghiệp, trường đại học, viện nghiên cứu và các trung tâm đổi mới sáng tạo của Việt Nam và Singapore.