Rà soát bảo đảm kinh phí thực hiện nhiệm vụ khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số

Đồng chí Ngô Hải Phan, Cục trưởng Cục Chuyển đổi số chủ trì hội nghị

Đồng chí Ngô Hải Phan, Cục trưởng Cục Chuyển đổi số - Cơ yếu, Văn phòng Trung ương Đảng, Tổ phó Thường trực Tổ Giúp việc Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số chủ trì Hội nghị.

Báo cáo tiến độ phân bổ và giải ngân nguồn lực cho khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, đồng chí Ngô Hải Phan cho biết: Đến ngày 13/5/2026, tổng kinh phí cho hoạt động khoa học công nghệ (KHCN), đổi mới sáng tạo (ĐMST) và chuyển đổi số (CĐS) là 103,43 nghìn tỷ đồng. Tuy nhiên, đến nay mới phân bổ được 82,77 nghìn tỷ đồng, còn 20,66 nghìn tỷ đồng chưa được phân bổ. Đến hết quý I, tỷ lệ giải ngân mới đạt 4,52 nghìn tỷ đồng, tương đương 4,3% tổng ngân sách và 13,78% dự toán năm.

Theo báo cáo, tỷ lệ giải ngân thấp cho thấy còn nhiều khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai. Trong đó, việc chưa thống nhất về nội hàm giữa KHCN, ĐMST và CĐS khiến các bộ, ngành, địa phương lúng túng trong xác định nhiệm vụ, áp dụng nguồn vốn. Mặc dù thể chế đã được sửa đổi với khối lượng lớn nhưng vẫn còn nhiều vướng mắc trong quá trình lập dự toán cho các nhiệm vụ trọng điểm. Nhiều lĩnh vực mới như AI, dữ liệu số, bán dẫn, nền tảng số hay thử nghiệm công nghệ chưa có định mức kinh tế - kỹ thuật và hướng dẫn cụ thể, gây khó khăn trong lập, thẩm định và quyết toán kinh phí...

Trên cơ sở đó, báo cáo nhấn mạnh yêu cầu cần ưu tiên nguồn lực cho các công nghệ chiến lược, hạ tầng dữ liệu và các nhiệm vụ có tính đột phá liên ngành nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.

Tại Hội nghị, các đại biểu cho biết hiện đang gặp nhiều khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai các dự án chuyển đổi số, đặc biệt là vấn đề phân bổ vốn đầu tư và biến động giá thiết bị công nghệ thông tin. Việc chưa có thông tin rõ ràng về nguồn vốn gây khó khăn trong xây dựng kế hoạch đầu tư, phân bổ vốn cho các đơn vị cũng như điều chỉnh chủ trương đầu tư giữa các bộ, ngành.

Bên cạnh đó, đại diện các đơn vị cũng phản ánh tình trạng biến động nhanh của giá thiết bị và công nghệ thông tin đang ảnh hưởng lớn đến tiến độ triển khai các dự án chuyển đổi số. Do đó, đề nghị cơ quan quản lý sớm ban hành hướng dẫn và thông báo mức vốn dự kiến để các chủ đầu tư chủ động hoàn thiện thủ tục, đẩy nhanh tiến độ triển khai, giải ngân các dự án; đồng thời nghiên cứu cơ chế tháo gỡ chung cho các bộ, ngành đối với vấn đề biến động giá công nghệ.

Theo đại diện Bộ Khoa học và Công nghệ, Bộ đã tổ chức nhiều đợt lấy ý kiến các bộ, ngành, địa phương liên quan đến hướng dẫn thực hiện Luật Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo cũng như các quy định về chuyển đổi số. Một trong những nội dung được phản ánh nhiều nhất là việc xác định “nội hàm” giữa các khái niệm như chuyển đổi số, công nghệ thông tin, khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo. Nhiều ý kiến đề nghị làm rõ phạm vi các hoạt động như số hóa dữ liệu, xây dựng cơ sở dữ liệu, mua sắm thiết bị công nghệ hay nền tảng số để thuận lợi cho việc bố trí kinh phí và triển khai thực hiện.

Đại diện Bộ Khoa học và Công nghệ khẳng định quan điểm của cơ quan này là “vướng ở đâu, tháo ở đó”, đồng thời cho biết Bộ đang tiếp tục hoàn thiện các dự thảo hướng dẫn và nghị định liên quan nhằm bảo đảm các quy định rõ ràng, dễ thực hiện hơn.

Quang cảnh hội nghị

Phát biểu kết luận Hội nghị, đồng chí Ngô Hải Phan đánh giá cao tinh thần làm việc trách nhiệm, nghiêm túc của các bộ, ngành; đồng thời nhấn mạnh yêu cầu tiếp tục hoàn thiện thể chế, quy định và hướng dẫn thực hiện đối với lĩnh vực KHCN, ĐMST và CĐS.

Đối với vấn đề kinh phí, đồng chí đề nghị tiếp tục rà soát kỹ nguồn vốn còn lại, ưu tiên cho dữ liệu, cơ sở dữ liệu quốc gia, nền tảng dùng chung và các công nghệ chiến lược theo tinh thần Nghị quyết 57-NQ/TW; tránh phân bổ manh mún, dàn trải.

Đề nghị Bộ Khoa học và Công nghệ rà soát lại các yêu cầu phát triển KHCN, ĐMST và CĐ theo đúng chủ trương tại Nghị quyết 57-NQ/TW và chỉ đạo của đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm về ưu tiên bố trí cho CSDL quốc gia, nền tảng dùng chung, công nghệ chiến lược; kịp thời tháo gỡ các vướng mắc về phân loại, hướng dẫn lập báo cáo tiền khả thi, báo cáo khả thi, tiêu chuẩn quy chuẩn, định mức kinh tế kỹ thuật, định mức chi; xử lý vướng mắc của Nghị định 45/2026/NĐ-CP.

Đồng thời, có cơ chế theo dõi cụ thể tình trạng phân bổ thực hiện kinh phí KHCN, ĐMST và CĐS, kịp thời đề xuất giải pháp xử lý để đảm bảo kinh phí sử dụng đúng nội dung, đúng pháp luật…

Đồng chí Ngô Hải Phan cũng nhấn mạnh các bộ, ngành cần chủ động báo cáo, phối hợp, rà soát dữ liệu và làm rõ các vướng mắc. Những vấn đề liên quan đến hướng dẫn chuyển đổi số, kinh phí và trách nhiệm thực hiện sẽ tiếp tục được nghiên cứu, hoàn thiện trình cấp có thẩm quyền trong thời gian tới./.