Tham dự Hội nghị có Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Danh Huy, đại diện lãnh đạo các tỉnh, thành phố, đại diện các Bộ, ngành Trung ương, lãnh đạo các Vụ, Cục, Ban Quản lý dự án Đường sắt (Bộ Xây dựng) và Tổng công ty Đường sắt Việt Nam, Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam.
Hội nghị cũng được kết nối trực tuyến với các điểm cầu tại 14 tỉnh, thành phố.
Tại hội nghị, Phó Cục trưởng Cục Kết cấu hạ tầng xây dựng Nguyễn Hữu Quân đã báo cáo kết quả thực hiện Quyết định số 358/QĐ-TTg ngày 10/3/2020 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án đảm bảo trật tự HLATGT và xử lý dứt điểm lối đi tự mở qua đường sắt tính đến ngày 30/6/2026.
Theo đó, sau hơn 6 năm thực hiện (từ tháng 3/2020 đến 6/2026), tình hình TTATGT đường sắt tại các địa phương có chuyển biến tích cực; trật tự hành lang ATGT đường sắt cơ bản được bảo đảm; các lối đi tự mở (LĐTM) dần được xoá bỏ, không để phát sinh LĐTM mới; TNGT đường sắt đã từng bước được kiềm chế, năm sau giảm so với năm trước, đặc biệt không để xảy ra TNGT đường sắt đặc biệt nghiêm trọng. Tình hình an ninh, trật tự trên tàu, dưới ga được giữ vững, không xảy ra vụ việc nào làm ảnh hưởng đến an ninh chính trị, phá hoại, khủng bố trên đường sắt.
Ông Quân cho biết, đã thực hiện rào đóng, xóa bỏ 1.842/4.024 vị trí lối đi tự mở nguy hiểm so với thời điểm ban hành Quyết định số 358/QĐ-TTg, không để phát sinh lối đi tự mở trên các tuyến đường sắt.
Trật tự hành lang an toàn giao thông đường sắt cơ bản được bảo đảm. Các địa phương đã chủ động phối hợp xây dựng kế hoạch, phương án bảo đảm an ninh, an toàn cho các đoàn tàu, nhà ga, phòng chống khủng bố, bảo đảm an toàn công trình đường sắt, bảo đảm an toàn tuyệt đối các sự kiện văn hóa, chính trị diễn ra trên địa bàn có các tuyến đường sắt.
Phối hợp hướng dẫn tổ chức phát động phong trào toàn dân bảo vệ An ninh Tổ quốc tại những địa bàn phức tạp, trọng điểm dọc ven tuyến đường sắt, giữ gìn TTATGT đường sắt; lực lượng CSGT, CSQLHC về TTXH từ cấp tỉnh đến cấp xã có đường sắt đi qua phối hợp chặt chẽ với các đơn vị đường sắt trong triển khai thực hiện công tác bảo đảm ATGT đường sắt, xây dựng kế hoạch kiểm tra, kiểm soát, xử lý các vi phạm về TTATGT đường sắt.
Đáng chú ý, một số địa phương đã chủ động đầu tư kinh phí rào đóng, xóa bỏ các lối đi tự mở nguy hiểm, duy trì cảnh giới ATGT, hỗ trợ giải phóng mặt bằng cho các dự án xây dựng hệ thống đường gom, hàng rào cách ly dọc đường sắt, giúp việc đi lại của nhân dân được thuận lợi, an toàn.
Đa số các lối đi tự mở nguy hiểm đã được áp dụng các biện pháp trước mắt để đảm bảo an toàn giao thông đường sắt (như cắm biển cảnh báo "Chú ý tàu hỏa", thu hẹp bề rộng lối đi, tổ chức cảnh giới ATGT...).
Dù vậy, trên các tuyến đường sắt quốc gia hiện còn 2.182 lối đi tự mở, chiếm 59,4% tổng số giao cắt đồng mức giữa đường bộ với đường sắt. Đây là những vị trí tiềm ẩn nguy cơ gây TNGT đường sắt.
Tình hình vi phạm đất dành cho đường sắt vẫn diễn biến phức tạp, còn nhiều vị trí vi phạm kết cấu hạ tầng đường sắt chưa được giải tỏa; vi phạm phạm vi bảo vệ công trình thông tin tín hiệu đường sắt, tập trung phổ biến các khu vực đông dân cư, khu vực đô thị…
Ông Nguyễn Hữu Quân cũng trình bày những đề xuất, kiến nghị đối với Chính phủ, Bộ Xây dựng cũng như các Bộ, Ngành liên quan, UBND các tỉnh thành phố có đường sắt đi qua để kịp thời đưa ra những giải pháp thực hiện trong thời gian tới.
Hội nghị cũng đã nghe các tham luận của các Bộ, Ngành, doanh nghiệp và địa phương, đóng góp nhiều ý kiến tâm huyết, trách nhiệm, sát thực tiễn, góp phần làm rõ kết quả đạt được, những khó khăn, vướng mắc và giải pháp thực hiện trong thời gian tới.

Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Danh Huy, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Bắc Ninh Phan Thế Tuấn, Phó Chủ tịch thường trực UBND tỉnh Thái Nguyên Nguyễn Linh, Phó Chủ tịch tỉnh UBND tỉnh Ninh Bình Nguyễn Cao Sơn và Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lạng Sơn Đoàn Thanh Sơn đã ký kết Quy chế phối hợp
Trong khuôn khổ Hội nghị, Bộ Xây dựng đã ký kết Quy chế phối hợp với UBND các tỉnh, thành phố có đường sắt đi qua nhằm tăng cường phối hợp trong quản lý Nhà nước, xử lý lối đi tự mở và bảo đảm trật tự, an toàn giao thông đường sắt.
Phát biểu bế mạc Hội nghị, Thứ trưởng Nguyễn Danh Huy cho biết, qua hơn 6 năm triển khai thực hiện Quyết định số 358/QĐ-TTg, với sự chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và sự phối hợp của các Bộ, Ngành, địa phương, công tác bảo đảm trật tự, an toàn giao thông đường sắt và xử lý lối đi tự mở đã đạt được những kết quả tích cực.
Có thể thấy rõ nhận thức, trách nhiệm của các cấp, các ngành được nâng lên; nhiều địa phương đã chủ động xây dựng kế hoạch, huy động nguồn lực để thu hẹp, xóa bỏ lối đi tự mở, xử lý vi phạm hành lang an toàn giao thông đường sắt. Công tác tuyên truyền, phối hợp được tăng cường, góp phần bảo đảm an toàn chạy tàu và từng bước giảm tai nạn giao thông đường sắt.
Bên cạnh đó, Thứ trưởng cũng đề cập đến một số tồn tại như tiến độ xử lý lối đi tự mở tại một số địa phương còn chậm; nguồn lực đầu tư còn hạn chế; công tác giải phóng mặt bằng, cắm mốc giới đất dành cho đường sắt và xử lý vi phạm hành lang an toàn giao thông đường sắt còn nhiều khó khăn. Một số nơi chưa thực sự quyết liệt, công tác phối hợp chưa đồng bộ, ảnh hưởng đến tiến độ thực hiện Đề án.
Trên cơ sở những kết quả đạt được và các tồn tại, hạn chế nêu trên, Thứ trưởng khẳng định việc ký kết Quy chế phối hợp tại Hội nghị hôm nay có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Đây là cơ sở để Bộ Xây dựng và các địa phương nâng cao trách nhiệm, tăng cường phối hợp đồng bộ trong quản lý nhà nước, xử lý lối đi tự mở và bảo đảm trật tự, an toàn giao thông đường sắt.
Để tiếp tục hoàn thành các mục tiêu đề ra, Bộ Xây dựng sẽ tổng hợp đầy đủ các ý kiến tại Hội nghị để báo cáo Thủ tướng Chính phủ xem xét, chỉ đạo; đồng thời chủ động phối hợp với các bộ, ngành, địa phương trong hướng dẫn, đôn đốc và kiểm tra việc thực hiện. Trong đó, đề nghị Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ xem xét gia hạn thời gian thực hiện Đề án theo Quyết định số 358/QĐ-TTg; quan tâm chỉ đạo ưu tiên bố trí nguồn lực cho các công trình bảo đảm an toàn giao thông đường sắt, xử lý các lối đi tự mở nguy hiểm và các vị trí vi phạm hành lang an toàn giao thông đường sắt.
Thứ trưởng Nguyễn Danh Huy đề nghị các bộ, ngành tiếp tục phối hợp hoàn thiện cơ chế, chính sách; tháo gỡ khó khăn về đầu tư, đất đai, nguồn vốn và giải phóng mặt bằng.
Đồng thời, Thứ trưởng cũng đề nghị UBND các tỉnh, thành phố có đường sắt đi qua chỉ đạo quyết liệt, gắn trách nhiệm người đứng đầu với kết quả thực hiện; ưu tiên bố trí vốn cho các nhiệm vụ thuộc trách nhiệm của địa phương; duy trì chốt gác, cảnh giới tại các vị trí nguy hiểm khi chưa thể xóa bỏ lối đi tự mở.
Đối với Tổng công ty Đường sắt Việt Nam, Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam và các doanh nghiệp có liên quan cần tăng cường trách nhiệm trong quản lý, khai thác kết cấu hạ tầng đường sắt; phối hợp chặt chẽ với chính quyền địa phương trong xử lý lối đi tự mở, vi phạm hành lang an toàn giao thông đường sắt và hoàn thiện hồ sơ pháp lý về đất dành cho đường sắt./.