Hội Kiến trúc sư Việt Nam: Thông báo số 01 về Giải thưởng Kiến trúc Quốc gia 2026 – 2027

Thông báo số 02/GTKTQG2026 ngày 06/10/2026 của Hội đồng Giải thưởng Kiến trúc Quốc gia, Giải thưởng Kiến trúc Quốc gia (GTKTQG) được thành lập theo Quyết định số 25-TTg ngày 19/01/1993 của Thủ tướng Chính phủ, giao Hội Kiến trúc sư Việt Nam, Bộ Xây dựng và Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp tổ chức.

Đây là giải thưởng chính thức có uy tín lâu đời trong lĩnh vực kiến trúc tại Việt Nam, hướng đến thúc đẩy sáng tạo kiến trúc, tôn vinh các tác giả và tác phẩm xuất sắc, đồng thời góp phần định hướng phát triển nền kiến trúc Việt Nam và nâng cao nhận thức cộng đồng về nghệ thuật kiến trúc.

Các tác giả đoạt giải được miễn điều kiện phát triển nghề nghiệp liên tục (CPD) khi gia hạn chứng chỉ hành nghề kiến trúc. Những tác phẩm đạt giải cao cũng có thể được Hội Kiến trúc sư Việt Nam đề cử cơ quan có thẩm quyền xem xét trao Giải thưởng Nhà nước về Văn học, Nghệ thuật.

Bốn nhóm lĩnh vực tham dự giải

Giải thưởng Kiến trúc Quốc gia được tổ chức định kỳ hai năm một lần, với các thể loại công trình và tác phẩm thuộc bốn nhóm lĩnh vực chính.

Nhóm A - Kiến trúc công trình gồm kiến trúc nhà ở; kiến trúc công cộng; kiến trúc công nghiệp; công trình đặc biệt; bảo tồn và thích ứng di sản kiến trúc. Trong đó, kiến trúc nhà ở bao gồm nhà chung cư, nhà ở thương mại, nhà ở hỗn hợp, nhà tái định cư, nhà ở xã hội, ký túc xá, nhà ở công vụ và nhà ở riêng lẻ. Ban tổ chức khuyến khích dự thi theo tổ hợp hoặc cụm nhà đối với nhà ở riêng lẻ.

Nhóm kiến trúc công cộng bao gồm công trình thương mại và dịch vụ hỗn hợp, công trình nghỉ dưỡng, trụ sở cơ quan, trường học, bệnh viện, công trình chăm sóc sức khỏe, nhà hát, bảo tàng, nhà triển lãm, trung tâm nghệ thuật, cung văn hóa, nhà cộng đồng và công trình tôn giáo. Nhóm kiến trúc công nghiệp gồm nhà máy, kho, xưởng, cụm công nghiệp, khu chế xuất và các công trình sản xuất khác. Công trình đặc biệt bao gồm tổ hợp thể thao, sân vận động, sân bay, nhà ga, bến tàu, cầu và đường. Các dự án bảo tồn, khôi phục, tái sử dụng thích ứng hoặc phát triển di sản kiến trúc cũng thuộc phạm vi xét giải.

Nhóm B - Kiến trúc nội, ngoại thất dành cho các tác phẩm thuộc lĩnh vực thiết kế nội thất và ngoại thất.

Nhóm C - Quy hoạch, kiến trúc cảnh quan và thiết kế đô thị gồm quy hoạch đô thị; quy hoạch xây dựng vùng liên xã, vùng xã và nông thôn; quy hoạch xây dựng các khu chức năng; kiến trúc cảnh quan và thiết kế đô thị.

Nhóm D - Nghiên cứu, lý luận và phê bình kiến trúc gồm các tác phẩm nghiên cứu kiến trúc, tác phẩm lý luận và phê bình kiến trúc; tạp chí chuyên ngành kiến trúc – quy hoạch và tập hợp bài báo theo chủ đề; các tác phẩm điện ảnh về kiến trúc như phim truyện, phim tài liệu, phim khoa học, phim hoạt hình và những loại phim khác. Đối với nhóm này, tác phẩm phải đáp ứng yêu cầu về thời gian xuất bản, phát hành hoặc trình chiếu trong vòng hai năm tính đến hạn nộp hồ sơ.

Đối tượng tham dự và điều kiện xét giải

Theo thông báo, tác giả dự giải có thể là công dân Việt Nam sở hữu công trình, tác phẩm ở trong hoặc ngoài nước; hoặc công dân nước ngoài có công trình, tác phẩm kiến trúc tại Việt Nam.

Tác giả không được đồng thời tham gia Hội đồng Giải thưởng Kiến trúc Quốc gia, Ban Chỉ đạo, Ban Tổ chức hoặc Tổ Thư ký - Kỹ thuật của giải. Tác giả cũng không thuộc trường hợp có quan hệ gia đình trực hệ với thành viên Hội đồng, bao gồm vợ, chồng, cha, mẹ, con và anh, chị, em ruột.

Đối với công trình kiến trúc và quy hoạch, tác giả dự giải là kiến trúc sư chủ nhiệm hoặc chủ trì thiết kế kiến trúc, chịu trách nhiệm chính về việc sáng tác ý tưởng kiến trúc công trình hoặc quy hoạch. Trường hợp chỉ thực hiện thiết kế cơ sở, thiết kế kỹ thuật hoặc thi công, chủ nhiệm hoặc chủ trì thiết kế kiến trúc có thể được xem là đồng tác giả. Nhóm tác giả không quá ba cá nhân và cần cung cấp tài liệu minh chứng khi Ban Tổ chức yêu cầu. Với nhóm nghiên cứu, lý luận và phê bình kiến trúc, tác giả hoặc nhóm tác giả được xác định theo thông tin công bố trong ấn phẩm và tác phẩm điện ảnh dự giải.

Mỗi tác giả hoặc nhóm tác giả có thể gửi nhiều tác phẩm khác nhau, nhưng tác phẩm tham dự chưa từng dự Giải thưởng Kiến trúc Quốc gia và không vi phạm quy định, tiêu chuẩn, quy phạm của pháp luật Việt Nam.

Về tình trạng hoàn thành, các công trình thuộc nhóm A và B phải hoàn thành xây dựng, được nghiệm thu và đưa vào sử dụng trước hạn nộp hồ sơ. Đồ án quy hoạch thuộc nhóm C phải được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt trước thời hạn này; giải thưởng khuyến khích các đồ án quy hoạch và thiết kế đô thị đã được thực hiện hoàn chỉnh hoặc một phần. Tác phẩm nghiên cứu, lý luận và phê bình kiến trúc thuộc nhóm D phải được in ấn, xuất bản trong vòng hai năm tính đến hạn nộp hồ sơ.

Tiêu chí đánh giá tác phẩm

Các công trình và tác phẩm dự giải được xem xét theo tiêu chí chung và yêu cầu riêng của từng lĩnh vực.

Ở tiêu chí chung, giải thưởng đề cao ý tưởng thiết kế có tính mới, sáng tạo theo hướng tiên tiến, hiện đại; chú trọng bản sắc, tính bản địa và ý nghĩa văn hóa, xã hội, nhân văn. Ban tổ chức khuyến khích các tác phẩm đáp ứng tiêu chí Kiến trúc Xanh Việt Nam và những tiêu chuẩn kiến trúc xanh quốc tế đang được áp dụng, đồng thời có khả năng lan tỏa trong cộng đồng và góp phần định hướng phát triển kiến trúc tích cực.

Đối với kiến trúc công trình và kiến trúc nội - ngoại thất, các giải pháp cần đáp ứng yêu cầu tổ chức không gian, dây chuyền công năng và tạo hình kiến trúc; bảo đảm tính hợp lý của quy hoạch, sự hài hòa giữa nội thất với công trình và giữa công trình với cảnh quan, môi trường xung quanh. Việc ứng dụng công nghệ, kỹ thuật hiện đại và sử dụng vật liệu tiên tiến, hiệu quả, thân thiện với môi trường cũng là nội dung được xem xét.

Đối với quy hoạch, kiến trúc cảnh quan và thiết kế đô thị, tiêu chí tập trung vào việc khai thác hợp lý điều kiện cảnh quan tự nhiên, đặc điểm văn hóa địa phương; bảo đảm chất lượng môi trường sống và làm việc; tiết kiệm tài nguyên, đặc biệt là đất đai, nước và tài nguyên rừng. Các phương án được định hướng theo mục tiêu phát triển bền vững, có giải pháp thích ứng với biến đổi khí hậu.

Với nhóm nghiên cứu, lý luận và phê bình kiến trúc, tác phẩm cần có tính khoa học, cung cấp kiến thức về kiến trúc từ truyền thống đến hiện đại và cập nhật xu hướng đương đại. Nội dung cũng cần góp phần nâng cao trình độ nghề nghiệp cho kiến trúc sư, phổ cập kiến thức về nghệ thuật kiến trúc trong cộng đồng và thúc đẩy phản biện mang tính xây dựng, đóng góp tích cực cho sự phát triển của kiến trúc.

Cơ cấu giải thưởng và mức thưởng

Cơ cấu giải thưởng gồm Giải thưởng Lớn, giải Vàng, giải Bạc, giải Đồng cùng các giải thưởng và bằng khen dành cho những đối tượng, thành tích cụ thể.

•             Giải thưởng Lớn: Dành cho tác phẩm hoặc công trình có tính đột phá đặc biệt về nghệ thuật kiến trúc, xuất sắc nhất và có giá trị xã hội, nhân văn sâu sắc trong số các tác phẩm đạt giải Vàng. Tác phẩm đoạt Giải thưởng Lớn không đồng thời nhận giải có giá trị thấp hơn. Mức thưởng là 50 triệu đồng.

•             Giải Vàng: Trao cho mỗi thể loại, lĩnh vực chuyên ngành; mức thưởng 30 triệu đồng.

•             Giải Bạc: Trao cho mỗi thể loại, lĩnh vực chuyên ngành; mức thưởng 20 triệu đồng.

•             Giải Đồng: Trao cho mỗi thể loại, lĩnh vực chuyên ngành; mức thưởng 10 triệu đồng.

•             Giải thưởng do cộng đồng bình chọn: Có một giải, trị giá 10 triệu đồng.

•             Bằng khen “Kiến trúc sư Trẻ tiêu biểu”: Dành cho kiến trúc sư dưới 35 tuổi đoạt Giải thưởng Lớn, giải Vàng hoặc giải Bạc; mức thưởng 10 triệu đồng.

•             Bằng khen Đơn vị/Tập thể: Dành cho chi hội, Hội Kiến trúc sư cơ sở hoặc đơn vị có nhiều thành tích nhất tại Giải thưởng Kiến trúc Quốc gia 2026–2027; mức thưởng 10 triệu đồng.

•             Giải thưởng “Vì sự phát triển kiến trúc”: Dành cho các chủ đầu tư có công trình đạt giải cao và đóng góp tích cực thông qua đầu tư xây dựng các công trình theo hướng tiên tiến, bền vững, giải quyết những vấn đề cấp thiết của xã hội.

Các giải thưởng chính được kèm theo bằng chứng nhận của Hội đồng Giải thưởng Kiến trúc Quốc gia và cúp tương ứng. Những tác phẩm đạt giải sẽ được công bố, giới thiệu trong sách Giải thưởng Kiến trúc Quốc gia và trên các phương tiện truyền thông của Hội Kiến trúc sư Việt Nam, Bộ Xây dựng, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch.

Hồ sơ dự thi và thời hạn tiếp nhận

Hồ sơ tham dự gồm bản cứng và hồ sơ đăng ký trực tuyến. Đối với nhóm A, B và C, bản cứng bao gồm phiếu đăng ký theo mẫu, có ảnh chân dung tác giả kích thước 4 × 6 cm hoặc ảnh nhóm tác giả kích thước 10 × 15 cm. Nếu tác giả là công ty hoặc tổ chức, có thể gửi ảnh logo.

Hồ sơ trình bày trên khổ A3 ngang, theo hình thức khuyết danh, chỉ ghi tên tác phẩm, không ghi tên tác giả. Phần thuyết minh cần giới thiệu nhiệm vụ thiết kế, bối cảnh, ý tưởng và các thông tin liên quan. Với công trình kiến trúc, nội dung gồm tên tác phẩm, chủ đầu tư, địa điểm, năm thiết kế, năm hoàn thành, diện tích khu đất và diện tích xây dựng, tổng diện tích sàn, diện tích sử dụng, diện tích lưu thông, công nghệ, vật liệu chính và những đặc điểm nổi bật khác nếu có. Nhận xét của chủ đầu tư có thể được bổ sung.

Đối với đồ án quy hoạch, hồ sơ cần nêu tên tác phẩm, địa điểm, nhiệm vụ và ý tưởng thiết kế, tổng diện tích, các thông số liên quan, quyết định phê duyệt quy hoạch hoặc thiết kế đô thị; riêng công trình kiến trúc cảnh quan cần ghi rõ năm hoàn thành thi công. Các bản vẽ chính cần thể hiện tỷ lệ và hướng Bắc. Với công trình kiến trúc và nội thất, hồ sơ gồm ý tưởng thiết kế, mặt bằng vị trí, mặt bằng tổng thể, mặt bằng các tầng, mặt đứng, mặt cắt tiêu biểu, phối cảnh và ảnh chụp công trình thực tế có chú thích. Với quy hoạch và thiết kế đô thị, hồ sơ gồm bản đồ phân tích hiện trạng, sơ đồ ý tưởng không gian, bản vẽ quy hoạch tổng thể hoặc phân khu, chi tiết, tổ chức kiến trúc cảnh quan, hình ảnh minh họa và giải pháp giao thông, hạ tầng kỹ thuật, môi trường.

Hồ sơ trực tuyến được gửi qua đường dẫn đăng ký của Ban tổ chức, gồm: tệp PDF trình bày tổng hợp ý tưởng, hình ảnh và bản vẽ tiêu biểu theo khổ dọc 594 × 680 mm, dung lượng không quá 100 MB; tệp PDF chứa bản vẽ và thuyết minh khổ A3, dung lượng không quá 100 MB; tệp thuyết minh tóm tắt định dạng DOC cùng phiếu đăng ký, dung lượng không quá 10 MB; và tệp JPG ảnh tác giả, nhóm tác giả hoặc logo công ty để phục vụ trình chiếu, in ấn. Bản cứng và bản mềm phải bảo đảm tính khuyết danh, chỉ ghi tên công trình hoặc tác phẩm, không có ảnh hay thông tin nhận diện tác giả hoặc tập thể tác giả.

Đối với nhóm D, hồ sơ gồm hai bản cứng ấn phẩm dự thi và một bản PDF gửi qua đường dẫn trực tuyến nếu có; phiếu đăng ký theo mẫu kèm ảnh chân dung hoặc ảnh nhóm tác giả; riêng tác phẩm điện ảnh thuộc thể loại D3 cần nộp USB chứa tệp MP4.

Hạn cuối tiếp nhận hồ sơ dự Giải thưởng Kiến trúc Quốc gia 2026–2027 là ngày 15/12/2026. Hồ sơ được gửi đến Ban Tổ chức Giải thưởng Kiến trúc Quốc gia, Hội Kiến trúc sư Việt Nam, số 40 Tăng Bạt Hổ, Hà Nội.

Các tác giả có thể liên hệ Ban tổ chức qua:

•             KTS. Nghiêm Hồng Hạnh (024.39360.755 / 0904 240 240)

•             CN. Nguyễn Hồng Vân (024.38253.648 / 0912 880 800)

•             Email giaithuong.hktsvn@gmail.com