7 nhóm chính sách được thiết kế trong dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi)

Dù Luật Đất đai (năm 2024) đã có nhiều đổi mới, tuy nhiên quá trình triển khai trên thực tế vẫn phát sinh những vướng mắc. Dự án Luật Đất đai (sửa đổi) lần này hướng đến tháo gỡ các "điểm nghẽn", đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, cải cách thủ tục hành chính, phù hợp với mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, qua đó khơi thông nguồn lực đất đai phục vụ mục tiêu tăng trưởng "hai con số".

Ngoài ra, lần sửa đổi này cũng nhằm thể chế hóa đầy đủ, kịp thời các quan điểm, chủ trương của Đảng; bảo đảm tính kế thừa, thống nhất của hệ thống pháp luật; giải quyết các vấn đề cấp bách từ thực tiễn, giải phóng nguồn lực đất đai cho phát triển kinh tế - xã hội.

Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, một yêu cầu được đặt ra là đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với kiểm soát quyền lực và cải cách thủ tục hành chính, đáp ứng yêu cầu vận hành của chính quyền địa phương 2 cấp. Quan điểm chỉ đạo xuyên suốt là quản lý đất đai theo chức năng vừa là tài nguyên, tài sản, nguồn lực, đồng thời quản lý cả về diện tích, chất lượng và không gian sử dụng.

(Ảnh minh họa)

Dự thảo tiếp tục kế thừa những quy định đã được thực tiễn chứng minh là phù hợp, đồng thời sửa đổi những quy định bất cập, bảo đảm đồng bộ với pháp luật liên quan. Cùng với đó là hoàn thiện cơ chế, chế tài nhằm ngăn ngừa, xử lý vi phạm, khắc phục lãng phí, thất thoát và khiếu kiện đất đai. Dự thảo cũng đặt yêu cầu đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với kiểm soát quyền lực, chuyển trọng tâm từ công cụ hành chính sang công cụ kinh tế.

Đáng chú ý, Dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi) được thiết kế theo 7 nhóm chính sách. Cụ thể: (1) Đổi mới, nâng cao chất lượng quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất. (2) Hoàn thiện các quy định về giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất. (3) Hoàn thiện quy định về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư; thu hồi đất vì mục đích quốc phòng, an ninh, phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng. (4) Hoàn thiện cơ chế tài chính về đất đai, giá đất.

(5) Hoàn thiện quy định về quyền, nghĩa vụ của người sử dụng đất và chế độ sử dụng đất. (6) Đẩy mạnh cải cách hành chính, chuyển đổi số, nâng cao năng lực quản lý nhà nước về đất đai, phân cấp, phân quyền. (7) Đổi mới, tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát, xử lý vi phạm, giải quyết tranh chấp, khiếu nại, tố cáo liên quan đến đất đai; siết chặt kỷ luật, kỷ cương, phòng chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực.

Mới đây, trình bày báo cáo thẩm tra sơ bộ dự án Luật Đất đai (sửa đổi), Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội cho biết, cơ quan này tán thành sự cần thiết sửa đổi Luật và đánh giá hồ sơ trình đạt yêu cầu. Về tính thống nhất của hệ thống pháp luật, cơ quan thẩm tra đề nghị khẩn trương rà soát, đánh giá tác động nhằm tránh chồng chéo với Luật Nhà ở, Luật Kinh doanh bất động sản và các luật thuế. Đồng thời, cần hoàn thiện quy định xác định giá đất hợp đồng BT, bảo đảm đồng bộ với pháp luật về PPP.

Đối với quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất, Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội kiến nghị đổi mới mạnh mẽ việc phân loại đất, chỉ phân loại những không gian đất thực sự cần thiết quản lý theo mục tiêu. Về thu hồi đất, bồi thường và tái định cư, báo cáo thẩm tra yêu cầu làm rõ tiêu chí đối với các dự án vì lợi ích quốc gia, công cộng.

Liên quan đến tài chính đất đai, Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội đề nghị quy định rõ nguyên tắc ban hành bảng giá đất, hệ số điều chỉnh và tỷ lệ thu tiền sử dụng đất. Đối với quản lý đất trong cổ phần hóa và thoái vốn doanh nghiệp nhà nước, cơ quan thẩm tra lưu ý giá trị quyền sử dụng đất không tự gia tăng nếu không thay đổi mục đích sử dụng. Do đó, cần bổ sung đánh giá tác động để bảo đảm tính khả thi và hiệu quả.

Dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi) do Bộ Nông nghiệp và Môi trường chủ trì soạn thảo, dự kiến được trình Quốc hội xem xét thông qua trong thời gian tới.